Jeroen Gerth » pedagogiek

Consuming Kids; de commercialisering van de kindertijd

Jeroen — Tue, 02 Mar 2010 10:40:12 +0000

Waarom is media-educatie en mediawijsheid zo belangrijk in de hedendaagse opvoeding? Via Hyves kwam ik op het spoor van de documentaire “Consuming Kids” van de Media Education Foundation. Ik vond het vreemd dat ik deze documentaire nooit eerder had gezien of nooit ten sprake was gekomen tijdens mijn opleiding. De documentaire schept een beeld van het fenomeen wat tegenwoordig bekend staat als “Youth Marketing”, als gevolg van de commercialisering van de kindertijd. Het idee achter youth marketing is simpel; al vanaf de geboorte is iemand een consument en dient die gebonden te worden aan jouw merk. Praat vroeg met deze (toekomstige) consumenten en je bouwt een levenslange commerciële relatie met hun op. Dit concept staat ook bekend als “Cradle to Crave” in de marketing wereld en de documentaire laat zien dat veel marketeers niet vies zijn om daar onethische methodes bij te gebruiken.

Tijdens mijn opleiding mediapedagogiek spraken we in de pedagogische sfeer vaak over “het moderne jeugdland”. Daar waar kinderen vroeger in een afgezonderde wereld en mini-maatschappij levenden, ver afgezonderd van de grote boze mensen wereld, worden de kinderen tegenwoordig steeds meer en meer in een hyperreality gezogen die gedomineerd wordt door commerciële partijen om hun merk al vroeg aan de kinderen te laten binden. Het “moderne jeugdland” bestaat niet meer en buiten het zichtveld van ouders krijgen corporaties steeds meer grip op hun kinderen.

Natuurlijk moeten we ook mediawijs naar deze documentaire kijken. Het neemt namelijk nog wel een protectionistische invalshoek en is aardig aan de eenzijdige kant. Toch laat het een kern zien van de relatie tussen media en jongeren en kinderen in deze commerciële gemedialiseerde samenleving. Iedereen die zich bezig houdt met mediawijsheid, media-educatie, jongeren, marketing en alle mediacoaches zouden tenminste de documentaire eens gezien moeten hebben. Ik zou zeggen; kijk en vorm zelf een mening over de documentaire en deze vorm van jongerenmarketing. Gelukkig heeft de Media Education Foundation een vrije licentie gegeven van de documentaire en kan ik hem daarom hier onder (wel eens waar in 7 delen dankzij YouTube) opnemen in deze blogpost. (op klik “Lees meer” als de video fragmenten niet zichtbaar zijn).

Ik ben benieuwd naar jullie reacties van deze documentaire. Hoe denken jullie over de inhoud van de documentaire en/of over het fenomeen “youth marketing” in algemeen?

14 mei Medialab Enschede; Jongeren, (media)kunst en identiteit

Jeroen — Sun, 10 May 2009 17:48:54 +0000

Voordat ik er voor een paar daagjes tussen uit ga (3-4 daagjes vakantie), wil ik graag nog het volgende mededelen. De stichting Medialab Enschede houdt komende donderdag een medialabavond in het teken van media en de identiteit van jongeren. Naar aanleiding van mijn post over het mannelijk ideaalbeeld in de media ben ik gevraagd om te spreken aka TED-talk te houden over de mogelijke gevaren en gevolgen van de media op de identiteitsvorming van jongeren, vanuit een mediapedagogisch perspectief. De avond wordt daarna afgesloten met een debat over dit thema.

Het belooft een boeiende avond te worden, 14 mei in Enschede. Om een lang verhaal kort te maken, verwijs ik iedereen graag door naar onderstaande flyer van de medialabavond. Mijn vraag is nu natuurlijk: kom jij ook? . Misschien dan tot donderdag de 14e? Voor de mensen die het moeten missen zal ik later een verslag van het debat en de avond schrijven. Het wordt helaas niet gestreamd, bij het gebrek aan een internetverbinding.

Klik voor een grotere leesbare versie:

Pimp je leraar op Hyves!; de digitale identiteit van een leraar

Jeroen — Mon, 16 Feb 2009 14:14:23 +0000

Als ik de kalender van de NHL mag geloven dan is vandaag officieel de voorjaarsvakantie begonnen. Toch weerhoudt me dat niet om nog wat te gaan bloggen en te werken aan een aantal dingen. Maar nu eerst eens een verhaal die me over een aantal dingen aan het denken heeft gezet. Even wat gedachtes over het volgende.

Afgelopen week was ik in gesprek met de projectleider van een mediaeducatie traject op een middelbare school waar ik nu mee samenwerk. Laten we hem even “meneer H” noemen. Terwijl wij enkele ideeën doornamen voor hun traject op online gebied vertelde meneer H hoe een van zijn leerlingen hem “gepimpt” had op Hyves. Meneer H is zelf geen Hyves gebruiker (al hoewel vrijwel iedereen in zijn klassen wel), maar opeens was hij toch te vinden op dit sociaal netwerk. Een van zijn leerlingen had een pagina over hem aangemaakt en gevuld met informatie, foto’s en meer van deze leraar en het was open te bezoeken voor iedere bezoeker. Een van zijn andere leerlingen had hem verteld: “U komt er nog goed vanaf meneer,… u moest eens weten wat er soms over andere leraren wordt gezegd en gedaan op Hyves“. De betreffende pagina is ondertussen verwijderd van Hyves en de betreffende leerling wordt op zijn fouten en verantwoordelijkheid aangesproken. Toch zette het mij wat aan het denken…

Eigenaardig vond ik het. Waarom zou een leerling de behoefte hebben om zijn leraar zo te profileren? Was de leraar vervelend? Meneer H vertelde dat hij wel goed met de jongen kon opschieten, dus toch vond ik het een apart verhaal, ook aangezien er niet echt schokkende zaken verteld werden over de leraar op de Hyve. Was het “stoerdoenerij” of een poging om te treiteren? Digitaal pesten blijft dus niet enkel beperkt tot medeleerlingen? En hoe kunnen docenten zich hier tegen verdedigen dat hun digitale identiteit door leerlingen wordt vormgegeven? En als leraren wel actief zijn in sociaal netwerken, hoe moeten ze dan omgaan in die omgevingen met leerlingen? We hebben het al eerder over de site beoordeelmijnleraar gehad, maar dit vind ik wel een ander verhaal.

Het blijkt dan wel weer hoe groot de impact van de virtuele wereld en digitale identiteit kan zijn op het dagelijkse en fysieke leven, ook al doe je er aan mee of niet. Iemand anders kan voor jou je digitale identiteit bepalen als je zelf er geen invloed op uit oefent. Leraren die veel te maken hebben met de jeugdigen die actief zijn in deze virtuele werelden en netwerken, kunnen hier wel eens extra kwetsbaar voor zijn. De virtuele wereld is de schoolplein van vroeger waar leerlingen hun genoegen en ook hun ongenoegen uiten over hun leraren. Fysieke grenzen als muren en hekken zijn er niet meer en bepaalde zaken zijn makkelijker terug te vinden. Waarschijnlijk komt hier ook de “angst” vandaan voor sites als beoordeelmijnleraar.nl

Toch vraag ik me ook af of leerlingen die zulke dingen doen werkelijk weten waar ze mee bezig zijn en welke consequenties het kan hebben voor anderen en voor hun zelf. Het geeft voor de virtuele wereld een hele andere invulling over “mediawijsheid” dan de audiovisuele media. Voor meneer H en mij was het op dat moment dan ook stimulans om deze vormen en invulling van mediawijsheid te onderzoeken en te integreren in hun mediaeducatie traject. Een passend en direct antwoord over hoe een school als hun moet omgaan met dergelijke zaken als de nep-profiel op Hyves, had ik op dat moment niet klaar liggen. Het is wel wederom waar media en onderwijs en pedagogiek bij elkaar komt, dus misschien eens de moeite waard om het ter discussie te stellen bij mijn medestudenten.

Maar hoe zit het elders? Heb jij ook ervaring met een dergelijke zaak of identiteitsdiefstal of wil je er iets over kwijt? Dat het ook anders kan, ben ik me goed van bewust, maar het lijkt dat dergelijke verhalen mij steeds meer bereiken.

Ik heb in ieder geval al mijn naam geclaimd bij Facebook waar ik nog niet bij aangesloten zat…maar met al die netwerken.. waar leg je voor jezelf dan een grens?

“Iedere school een Hans!”; bezoek bij Hans Mestrum

Jeroen — Sun, 08 Feb 2009 17:17:42 +0000

.. met die conclusie sloten wij afgelopen woensdag met de klas van mediapedagogiek een bezoek af aan Hans Mestrum die werkzaam is aan de HAN; Hogeschool Arnhem en Nijmegen, afdeling techniek. In het kader van ons vakgebied “mediainovatie” gingen wij op bezoek bij Hans om eens te kijken wat Hans doet met nieuwe media en wat hem bezig houdt. Gelukkig had ik samen met de andere mensen die uit Leeuwarden kwamen niet te veel gemist door een vertraging met de trein. Wie is Hans en wat hebben we van hem geleerd? Lees dan gerust verder.

De case Hans
Hans is blogger, vlogger, podcaster en meer en past dit allemaal toe bij de HAN. Hans is op een (voor veel mensen) alternatieve manier bij de HAN gekomen. Geen vacature, functieomschrijving en sollicitatie, maar gewoon lekker Twitteren en bloggen. Zijn komst bij de HAN werd een ware Twitter-case. De HAN was rijp om nieuwe media te omarmen en via deze media hun doelgroepen en mensen te bereiken. Tot zover zijn de ervaringen van Hans met nieuwe media bij de HAN vooral positief. Enkele effecten die hij noemt is dat men meer trots is op hun werk, dit graag willen uitdragen en men meer betrokken is bij de instantie door de transparante opstelling.

Bezoek Studenten Mediapedagogiek 4 Feb 09 View more presentations from Hans Mestrum. (tags: socialsoftware nieuwemedia)

Zijn verhaal
Bovenstaand de keynote van Hans met de rode draad van het verhaal, want natuurlijk deelt Hans zijn keynotes via slideshare. Groot pluspunt vond ik dat het niet enkel over techniek ging, maar ook over mensen, duurzaamheid en maatschappelijke ontwikkelingen en de dynamiek van de nieuwe media met de gevolgen daar van. Dat zijn de essenties waar het werkelijk om hoort te gaan voor een mediapedagoog, niet louter wat techniekjes.

Het verhaal heb ik in grote lijnen al vaker gehoord en vernomen tijdens mijn studie bij CMD ,maar het was erg prettig om even een opfrissing te krijgen en weer contact te krijgen met de essentie om die vervolgens weer uit te dragen. Ik heb uit het verhaal van Hans wel een aantal punten meegekregen die me de aandacht trokken en me vragen stelden voor mijn activiteiten bij de Master Mediapedagogiek.

Enkele punten zijn

Nieuwe media komt op vanuit de onderstroom. Veranderingen komen van onderaf door mensen die er enthousiast mee aan de gang gaan. Veranderingen met nieuwe media komen moeilijk vanuit bovenaf in een organisatie. Daarmee ontstaat ook een nieuw vorm van leiderschap. Een faciliterende leider. Geef de mensen de tools en de mogelijkheden en “laat het maar gebeuren”. De HAN was daar rijp voor. De vraag is alleen hoe je zoiets laat gebeuren op een middelbare school waar je met deze media aan de gang wilt gaan met leerlingen voor een mediaeducatie traject. Lang niet elke school is zo ver als de HAN en legt druk van bovenaf om veranderingen met nieuwe media te vergeefs te controleren of te weren. Veranderingen met nieuwe media moeten vanuit een pull-beweging komen en geen push-beweging, maar dan moet dit ook mogelijk worden gemaakt.

De veranderde maatschappij. Nieuwe media heeft een grote impact op de maatschappij, op bestaande opvattingen en paradigma’s. Zie voor enkelen de slides van Hans. Voor mediapedagogen van groot belang om de gemedialiseerde maatschappij te begrijpen en zaken ook op een hoger en filosofisch niveau te kunnen bevatten.

Daarmee bestaat de Net-generatie wel, ondanks dat jongeren media heel divers of soms niet gebruiken. Hun maatschappelijk kader en leefomgeving worden er wel veel door beïnvloed.

Leren verandert. De dynamiek van de nieuwe media maakt leren op vele andere manieren mogelijk. We moeten onze opvattingen over leren misschien wel herdefiniëren.

Conversatie en samenwerken. Nieuwe media en hun dynamiek draait om conversatie en samenwerking. Het web is geen groot archiefmap met artikelen, maar door de verbindingen vormt het een collectief gesprek. Bloggen en Twitter is daar een goed voorbeeld van. Het stelt mij vragen over hoe internet op school geplaatst moet worden en welke informatievaardigheden de leerlingen zouden “moeten” leren. Ik deed daar al eerder uitspraken over. Laten we in mediaeducatie vooral niet vergeten dat nieuwe media als het internet andere eigenschappen en dynamiek hebben, die je enigzins moet kunnen interpreteren om informatie op waarde te schatten. Dat zou een van de speerpunten moeten zijn waar “webwijsheid” zich bezig mee moet houden, naast alle beschermende houdingen over veiligheid en gevaren (wat uiteraard ook een plaatst moet hebben).

Verbondenheid. Media en digitale technologie verbinden zich steeds meer met elkaar. Iets wat met “analoge” technologie niet mogelijk was. Ook dit heeft invloed op de net genoemde informatievaardigheden. Ook staat het verbinden van mensen centraal in de media. Mogelijkheden voor delen en co-creatie groeien en krijgen een grotere rol.

Nieuwe media gaat om mensen. De mens staat centraal. Daarom ook blij om te horen dat in het verhaal van Hans het niet enkel over techniek ging. Toch wel de kern van een opleiding als mediapedagogiek.

Al met al waren er veel bekende punten die ik ook al eerder aanhaalde in mijn stuk “Leren met de www-factor”. Zoals ik zei was het een fijne verfrissing en hoop ik dat wij zelf in de klas ook het een en ander van hebben opgestoken.

Hans, bedankt voor je verhaal en het delen van je kennis en energie. Ben benieuwd of er nog mensen zijn die nog iets hebben aan te vullen aan je verhaal en punten. In kader van co-creatie uiteraard .

Dus bij deze pleit ik, net als mijn eigen docent voor iedere school een Hans.