Op de website van ContentGirls staat een scherpe post van Paul de Maat over Mediawijsheid. Paul vat kort de oorsprong van het begrip en de verschillende standpunten samen en stelt de terechte vraag hoe het onderwijs dit moet vormgeven in hun dagelijkse werk. Zeker nuttig om te lezen om even weer terug naar de kern te komen. Toch wil ik ik even een aanvulling maken op deze laatste vraag.

Een paar weken geleden was ik bij een bijeenkomst van het Mediawijsheid Expertisecentrum (www.mediawijzer.net) waarin mediawijsheid en het onderwijs centraal stond. Naast een presentatie van de 11 gehonoreerde projecten van vorig jaar was er ook een debat tussen enkele politici en mensen uit het onderwijspraktijk (Tofik Dibi, Jasper van Dijk (Tweede Kamer-lid SP), Hans Reiber en Bob Wissink (Thorbecke Scholengemeenschap Zwolle))

Mediawijsheid als apart vak/profiel
Het rapport van de Raad van Cultuur adviseert om mediawijsheid integraal in het curriculum te integreren en om vooral geen apart vak er van te maken. Het Thorbecke Scholengemeenschap uit Zwolle, een school die al erg ver is met mediawijsheid in hun school en waar ik mijn stage voor de master Mediapedagogiek heb gevolgd, gaat hier haaks op in en pleit voor een apart vak voor mediawijsheid (of mediageletterdheid zoals ze het ook noemen) en zoekt scholen om hiermee samen te werken. (Bij interesse, stuur me dan even een mailtje of Twitter DM) De reden is heel simpel. Het is nu veel te complex om mediawijsheid direct in het hele curriculum te integreren en het is veel sneller en krijgt meer diepgang en draagvlak wanneer het als apart vak wordt aangeboden. Helemaal een appart vak is het ook niet, want het Thorbecke integreert uren van vakken als muziek, handarbeid, tekenen en enkele andere vakken om aan de beschikbare uren voor hun profiel “Moderne Media” te komen. Dat is ook gelijk een mogelijk antwoord op de vraag van Paul wat er dan geschrapt moet worden, of eigenlijk anders moet worden aangeboden. De leerlingen krijgen namelijk wel deze vakken aangeboden, maar dan afgestemd op de didactiek en inhoud van het profiel.

Een nadeel is natuurlijk dat niet alle leerlingen bereikt worden met een apart facultatief vak en dat is nou juist wel de bedoeling als het aan de Raad van Cultuur ligt. De discussie ontstond dan ook of het wel een apart vak moet worden. Scholen hebben immers al genoeg op hun bordje en zitten niet zo te wachten op nog een hype, zoals ze die ook kennen van verkeerslessen en lessen “hoe met geld om te gaan”. Het is niet de bedoeling dat alle maatschappelijk problemen op het onderwijs moet worden afgeschoven, vertelde Dr Wissink van het Thorbecke er bij. Hier ben ik het ook volledig mee eens en het lijkt mij daarom juist noodzakelijk dat scholen de relevantie zien van mediawijsheid in al haar facetten om het niet als tijdelijke (commerciële) hype te zien die wel weer overwaait. Naast taal en rekenen is mediawijsheid net zo belangrijk voor het onderwijs. Het voorbeeld van het Thorbecke illustreert hoe klein gefocust beginnen succesvol kan zijn. Ik zie het echter vanuit dat punt graag schoolbreed uitgroeien over het hele curriculum zoals de Raad van de Cultuur dat adviseert.

Mogelijke weg en rolverdeling
Maar nu zitten we nog steeds met de vraag hoe het onderwijs mediawijsheid moet vormgeven. Als apart vak? Integraal in het hele curriculum? En wie maakt deze keuze? De politiek of de scholen? Moet er nog een examenvak voor komen? Kerndoelen die moeten worden bijgesteld? Naar mijn idee moeten de scholen zelf de mogelijkheid moeten hebben om te bepalen HOE ze het gaan aanbieden in hun lespraktijk. Elke school is immers vrij om hun onderwijs vorm te geven aan de hand van hun onderwijsvisie. Wat mediawijsheid betreft kunnen we nu veel leren van de pioniers die op al hun verschillende manieren al veel resultaat hebben geboekt. De politiek moet daarnaast een rol spelen om eindtermen en kerndoelen bij te stellen en concreet te zijn in WAT er geleerd moet worden en vrijblijvendheid in de loop van de tijd weg te nemen, zonder de innovators in de weg te zitten. Kortom; de politiek moet de eindcriteria weer van deze tijd maken en de scholen er op aan sturen. Alleen innovatieve scholen zullen iets met mediawijsheid doen als de politiek zegt “je moet meer doen met mediawijsheid“, maar het grootste gedeelte van de scholen zijn volgers en zullen dit niet zo snel uit zichzelf doen als er geen noodzaak is. Er is dus nog een lange weg te gaan.

Jouw ideeën?
Hoe zie jij dat? Wie moet wat doen en wie mag waar over beslissen om mediawijsheid werkelijk in het onderwijs te krijgen? De school? De politiek? De bibliotheek? Commerciële educatieve uitgevers? Ik hoor graag hoe anderen hier over denken.

Oh ja.. ik zal nu proberen aan mijn belofte te houden om weer regelmatig te gaan bloggen…

Foto: Genomen tijdens de workshops van MediaGenius in Utrecht Overvecht

Tijdens mijn opleiding mediapedagogiek spraken we in de pedagogische sfeer vaak over “het moderne jeugdland”. Daar waar kinderen vroeger in een afgezonderde wereld en mini-maatschappij levenden, ver afgezonderd van de grote boze mensen wereld, worden de kinderen tegenwoordig steeds meer en meer in een hyperreality gezogen die gedomineerd wordt door commerciële partijen om hun merk al vroeg aan de kinderen te laten binden. Het “moderne jeugdland” bestaat niet meer en buiten het zichtveld van ouders krijgen corporaties steeds meer grip op hun kinderen.

Natuurlijk moeten we ook mediawijs naar deze documentaire kijken. Het neemt namelijk nog wel een protectionistische invalshoek en is aardig aan de eenzijdige kant. Toch laat het een kern zien van de relatie tussen media en jongeren en kinderen in deze commerciële gemedialiseerde samenleving. Iedereen die zich bezig houdt met mediawijsheid, media-educatie, jongeren, marketing en alle mediacoaches zouden tenminste de documentaire eens gezien moeten hebben. Ik zou zeggen; kijk en vorm zelf een mening over de documentaire en deze vorm van jongerenmarketing. Gelukkig heeft de Media Education Foundation een vrije licentie gegeven van de documentaire en kan ik hem daarom hier onder (wel eens waar in 7 delen dankzij YouTube) opnemen in deze blogpost. (op klik “Lees meer” als de video fragmenten niet zichtbaar zijn).

Ik ben benieuwd naar jullie reacties van deze documentaire. Hoe denken jullie over de inhoud van de documentaire en/of over het fenomeen “youth marketing” in algemeen?

In de eerste instantie is de lessenreeks bedoeld voor betere begripsvorming over informatie op het internet en social software, hoe je het op waarde en betrouwbaarheid kan schatten en hoe je er mee kan participeren. Als opstap naar andere deelgebieden van webwijsheid zoals privacy, digitale identiteit, gaming, mediaboodschappen op het internet en meer. Het gebruik van enkele web 2.0 toepassingen had ik opgenomen, aan de hand van mijn bachelor-thesis “Leren met de www-factor“. Echter nu we halverwege de reeks zijn, lijkt het toch een andere kant op te gaan. Dat is geen ramp, want daar leren wij ook van (Learning by doing), maar toch vraag ik me af waarom.

De 5 reflectievragen
Dit komt vooral vanwege het feit dat ik toch een aantal zaken wat anders had ingeschat. Het eerste daarvan zijn de leerlingen zelf. In het voorgaande jaar in de brugklas (ze zitten nu in klas 2 havo/vwo) hebben ze 5 reflectievragen geleerd over mediageletterdheid, namelijk: “Wie heeft het gemaakt?“, “Waarom is het gemaakt?“, “Wat is de boodschap?” , “Hoe is het gemaakt en met welke technieken?“en “Voor wie is het gemaakt?” (doelgroep) (project Mediageletterdheid, SLO). Ik ging er stiekem van uit dat ze in dit volgend schooljaar deze 5 vragen die ze weten op te noemen ook mee kunnen nemen naar het terrein van het internet. Niets is minder waar dus en het blijkt juist het doel van de lessenreeks te worden om deze koppeling te maken. Wanneer ze informatie zoeken op internet lijken ze over het algmeen de 5 vragen te zijn vergeten en zien we het bekende scenario uit de literatuur; “Het is toch zo, want het staat toch op deze site?“. Dit betekent toch dat we een stap terug moeten doen om de 5 reflectievragen ook op het internet te behandelen en niet alleen bij audiovisuele beelden.

Houding en gedrag
Daarnaast merken we dat vooral de houding en het gedrag om aandacht vraagt. Vaardigheden op het internet doen ze snel op of hebben ze al in grote mate. Je kan wel wat nieuws vertellen wat de leerlingen niet weten, maar er zijn echt geen 8 lessen nodig om uit te leggen hoe een zoekmachine werkt. Dat was ook niet de bedoeling, maar we merken dat het vooral om de houding en de daarbij horende gedrag gaat. Heb je die wat bewuster kunnen maken, dan kun je dieper ingaan op de technische vaardigheden.

“Maar meneer, dat weten we toch al?”
Daarnaast een aantal punten die Kennisnet ook al aanmerkt in hun brochure (PDF). De voornaamste is het feit dat leerlingen denken dat ze alles al weten over het internet. “Maar meneer, dat weten we toch al?” werd me ooit eens gevraagd door een van de leerlingen. Dat maakt het didactisch proces lastiger omdat er toch minder snel iets van je wordt aangenomen.
Een ander punt is de versnippering van de tijd en aandacht door het rooster. Per les kan je een enkele opdracht doen of dingen behandelen. Dit maakt het lastig om alle leerlingen voldoende aandacht te geven om ze aan te sporen niet snel tevreden te zijn met wat ze vinden en om duidelijk te maken waarom.

Onverschilligheid in de media
Daarbij blijft het idee van informatievaardigheden erg abstract voor de leerlingen. Het sluit nog niet goed aan bij de beleving van een 13-14 jarige, ook al richten we ons op een beginnersniveau en op bewustwording waar je naar kijkt. De meeste leerlingen staan er toch wat onverschillig over in. Dit is tevens ook een valkuil voor volwassenen. Ben je ergens niet in geïnteresseerd, dan ben je makkelijker te beïnvloeden via de media, omdat je er toch niet diep in gaat onderzoeken. Sommige leerlingen zijn goed bezig. Sommige interesseert het ook weinig. Voor mij nu dus de vraag hoe je deze laatste leerlingen nou beter kan bereiken. Zelfs bij volwassenen is het al erg lastig, laat staan bij pubers die hun cognitie nog vol in ontwikkeling hebben.

Ontwikkeling in cognitief vermogen
En daarmee het laatste punt. We doen met de lessen een groot beroep op hun cognitief vermogen. Uit de literatuur en onderzoek zoals “Het puberend brein” van Eveline Crone weten we dat het deel van de hersenen die dit voornamelijk voor hun rekenen nemen in deze leeftijd nog vol in ontwikkeling is. Een goede reden om ze daarom te stimuleren op dat gebied, maar je kan daarom ook moeilijk dat gene verwachten van leerlingen in deze leeftijd wat voor volwassenen vanzelfsprekend lijkt te zijn. Misschien daar toch een inschattingsfout mee gemaakt? Is dat de reden waarom het bij audiovisueel materiaal toch makkelijk lijkt te kunnen, omdat hun creativiteit daarbij meer komt kijken, vooral bij het produceren van audiovisueel materiaal?

Filosofie
Zou je denken. Toch zette een andere 14-15 jarige leerling mij aan het denken, de avond na de grote ROC-West Brabant dag van de Waag. (#ROCWB09 op Twitter) De dochter van mijn logeeradres volgt filosofie op school en het viel ook wel op waarom. Een gesprek van ruim 2 uur met constant doorvragen tot de vraag of onze werkelijkheid wel realiteit is en waarom, deed me even doen vergeten met wie ik nou eigenlijk in gesprek was. Fascinerend, waarom heeft zij juist de onderzoekende houding die we graag willen zien op de betreffende VO-school? Is het om haar aard en persoonlijkheid? Komt het door de filosofielessen? Moeilijk om het werkelijk ze zeggen. Ik zou wel een voorstander zijn om filosofie standaard als vak op te nemen in het onderwijs, aangezien het kritisch vermogen en creativiteit daarmee gestimuleerd mee zullen worden. Twee vaardigheden die erg belangrijk zijn voor mediawijsheid (ook volgens David Buckingham). Ik heb in ieder geval die avond een leerling kunnen uitleggen waarom ze het vak wiskunde op school heeft (wat ze maar “een stom vak” vindt) en het kunnen verbinden met een vak die ze erg interessant vind, namelijk filosofie. Nu nog de kunst om iets vergelijkbaars voor elkaar te krijgen met 27 verschillende leerlingen op het gebied van media. Als iemand nog interessante bronnen, tips, mensen, zaken hier over weet, laat het me maar gerust weten. Ik weet dat ik niet de enige ben die op dit gebied bezig is. Een aantal koffieafspraken staan dan ook nog op de agenda. Op dit moment duik ik even weer in het materiaal. Hopelijk kunnen we de komende lessen het vanuit de creatieve kant benaderen.

Hoe dan ook is alles ons een leerzame ervaring. Zowel voor mij als voor de betreffende VO-school. Wel jammer dat ik deze ervaring niet had kunnen opdoen nog tijdens mijn studie. Desondanks hoop ik dat het een opstapje kan vormen om ook online media verder te integreren in hun profiel nieuwe media. In ieder geval staan er al wat leuke dingen op de agenda, zoals het ontwikkelen van een heuse viral als promofilmpje voor de school.

Credits:
Afbeelding 1: Wiki Webwijsheid Kennisnet
Afbeelding 2: Onbekend

Opkomst sociale en mobiele media
Opvallend aan deze versie is de benoeming hoe snel ons medialandschap verandert, zoals de opkomst van de sociale en de mobiele media. Aan enkele voorbeelden hebben we ook uitgebreid aandacht besteed bij de master Mediapedagogiek, zoals de Amerikaanse verkiezingen met Barack Obama.

Mediawijs perspectief
Jammer vind ik, is dat ik al deze ontwikkelingen nog maar weinig tegenkom als we het over mediawijsheid hebben, zoals bij de workshop “Mediawijsheid in toekomstig perspectief” op het congres van Media4You waar ik onlangs was. We hebben het dan nog vaak over media als tv, radio en de krant. Wanneer we het over internet hebben, praten we vooral vanuit het protectionisme; over de gevaren, slechte invloed, pornografie, privacy, en “pas op!”. David Buckingham gaf in zijn boek Media Education al aan dat we dezelfde protectionisme ook hadden op het gebied van tv, radio en de krant in de vorige eeuw. Ik kwam pas geleden ook deze powerpoint (<- Download!) tegen die dit helder op een rijtje zet. Ik hoop dat we deze eenzijdige insteek snel voorbij zijn en de genoemde ontwikkelingen in Did You Know 4.0 ook vanuit een omarmde en modern perspectief kunnen toepassen in mediawijsheid en media-educatie projecten. Did You Know 4.0 laat een beeld zien en geluid horen van een medialandschap die ik nog onderbelicht vind ik de huidige mediawijsheid initiatieven.

Het is ondertussen alweer ruim 2 a 3 weken geleden dat ik mijn handtekening mocht zetten op een stukje papier dat vertelt dat ik naast de titel Bachelor of Multimedia nu ook de titel Master of Education mag voeren. Op 26 Augustus hebben de eerste lichting studenten hun Master diploma pedagogiek met als profiel Mediapedagogiek mogen ontvangen. Een verslagje van deze avond valt hier te vinden, door mijn (oud)docent Bertrand. Een profiel waarbij zowel studenten met een media- als een pedagogische vooropleiding toegang tot hebben. Gecombineerd vertellen mijn bachelor en master diploma’s waar ik mij tijdens mijn studie op heb gericht, namelijk het snijvlak met communicatie en media met opvoeding, onderwijs en ontwikkeling van kinderen, jeugd en ook wel beetje de volwassenen (want zeg nou zelf.. wij volwassenen hebben op dit gebied ook nog veel te leren ). Maar wat nu? Waar ben ik nu mee bezig en wat wil ik nu eigenlijk?

En nu?
Op dit moment ben ik dan ook op zoek naar een baan in dit veld. Ik zou graag mijn bijdrage willen leveren voor de bevordering van mediawijsheid in onze samenleving en met name het onderwijs. Iedereen die een tip heeft in welke vorm dan ook; het is van harte welkom .Het feit dat ik echter daar nu nog geen vaste vorm in heb gevonden, wil niet zeggen dat ik stil zit. Een kleine greep van mijn recente activiteiten. Wellicht over een aantal er van later meer, die wellicht interessant zijn voor een eigen blogpost.>

• Verzorgen van workshop mediawijsheid bij SKVR Summerschool.
• Bijdrage geleverd en mee gedraaid in de week van het Natural Networking Festival in de Drentse bossen. Daar heb ik allerlei verschillende workshops en lezingen gevolgd, waaronder een lezing van Wubbel Ockels en een bijdrage geleverd voor een case over de rol en toekomst van de bibliotheek in de digitale 21e eeuw. Eigenlijk was dit mijn vakantie die ik nog tegoed had.
• Ondersteuning van de voorbereiding en implementatie van mijn lesonderdeel van de medialeerlijn op een VO-school. Dit was voornamelijk mijn afstudeerproject bij de master mediapedagogiek, waar ik de school u op freelance basis in ondersteun.
• Dit vorige punt heeft geleid dat ik nu in het leernetwerk mediageletterdheid van de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) uitgenodigd ben om mijn bijdrage toe te lichten en te presenteren. Daar moet ik natuurlijk wel wat moois van maken.
• Deze week sta ik ook het duo van MediaGenius bij voor een media-educatie project in Utrechtse wijk Overvecht. Ik zal ze de komende weken, zolang mijn agenda dat toelaat hun helpen met het geven van media-educatie workshops op verschillende basisscholen in deze wijk.

Door deze verschillende klussen zit ik de mogelijkheden te verkennen om hier een eigen parttime onderneming in te beginnen. Vandaar dat ik nog even met de Kamer van Koophandel en andere geïnteresseerden een kop koffie heb gedronken tijdens een van hun seminars.

Al met al verveel ik me dus niet. Ook wil ik deze blog een betere invulling en functie geven, want als experiment tijdens mijn studie zit het er nu op. Het is misschien interessant om nog eens uit een te zetten wat dit experiment dan heeft opgeleverd. Dat bewaar ik voor een andere blogpost. Nu ondertussen lekker aan de slag met de freelance klussen en op zoek naar een “echte vaste baan”.

Stay tuned!

Een tijdje terug las ik op de blog John van Dongen een blogpost tegen met bovenstaande video en waarin hij een stuk van een docente uit de Gelderlander citeerde. De docente pleitte daarin voor de mogelijkheden van het (beter) inzetten van multimedia en internet. Daarbij pleitte zo ook voor het doceren van nieuwe media aan de docenten, omdat ze nauwelijks op de hoogte zijn van de vele mogelijkheden van het internet en de relatie met mediawijsheid. Het stuk kwam me heel bekend voor, toen ik het artikel van de Gelderlander las. Even later drong het tot me door. Ik had zeker een maand eerder al contact met de docente, Ellen Tapia-Quilodrán, die mij toen mailde met de vraag of ze voor haar opiniestuk voor haar afstuderen, mocht citeren en verwijzen naar mijn blog en beachelor thesis “Leren met de www-factor“. De wereld blijkt soms klein te zijn en kom je uiteindelijk iets tegen wat beïnvloed is door iets wat jezelf eerder hebt gedeeld. De kracht van sociale media. Ellen Tapia-Quilodrán maakt in haar artikel een aantal scherpe punten over de huidige mediaeducatie-initiatieven. Op enkele punten wil ik dan ook even ingaan. Namelijk het gebruik van multimedia in het onderwijs en de plaats van web 2.0 in mediaeducatie. Ik citeer haar:

Er zijn steeds meer scholen die in het kader van het Studiehuis lesmethodes aankopen bij uitgeverijen waarbij een cd-rom wordt geleverd met interactieve lessen. Ondanks het pc-gebruik bij deze methodes blijft de informatievergaring en -verwerking vrij lineair. Er wordt informatie gegeven in de vorm van filmpjes en (gesproken) tekst, die vervolgens getoetst wordt door middel van vragen of een schrijfopdracht. Als al gebruik wordt gemaakt van internet gebeurt dat meestal met zoekmachines, in een uitzonderlijk geval wordt internetencyclopedie Wikipedia geraadpleegd. Het is te betreuren dat de mogelijkheden van internet niet optimaler worden ingezet binnen het onderwijs.

Ik kan me hier alleen maar bij aansluiten. In mijn tijd bij mijn studie Communication and Multimedia Design heb ik een paar keer te maken gehad met educatieve opdrachten, wat vaak een multimediale ondersteuning van de lessen in hield. Veel studenten en de niet nader te noemen educatieve uitgever (die iedereen wel kent) blijven vaak steken bij het copy-pasten van de lesinhoud uit de boeken, inclusief de meer-keuze-vragen om die vervolgens in een mooi vormgegeven omgeving of verhaaltje te plaatsen. Dit werkt echter niet en dat is wat educatieve games een slechte naam heeft bezorgd. We willen vaak de nieuwe middelen en media inzetten op de manier zoals we van het oude bekend mee bekend zijn. Dit is hoe een “design-patron” vaak verloopt. Zo ook met multimedia in het onderwijs. Het is een vergelijkbare manier hoe internet in de jaren ’90 van de vorige eeuw werd gebruikt voor e-commerce; het klakkeloos kopiëren van de folder naar het beeldscherm. Het is inderdaad jammer dat we met veel moeite nauwelijks vooruit komen in het onderwijs. Met betreft internet en informatievaardigheden blijven we vaak steken bij het gebruiken van zoekmachines en vormen van zoekopdrachten. En daarmee kom ik naar het volgend punt.

Internet is een ideaal medium voor kennisoverdracht en in te zetten voor alle schoolvakken. De leerling zou zich buiten de gebaande paden van de methodische (media-)educatie moeten kunnen bewegen. Zo heeft hij de mogelijkheid zijn talenkennis online toe te passen of gebruik te maken van web 2.0-toepassingen voor het vergaren, selecteren, ordenen, uitwisselen en verwerken van informatie die voor alle schoolvakken toepasbaar is. De wereld van web 2.0 opent deuren die het leeuwendeel van de digitale methodes van uitgeverijen gesloten laten en biedt leerlingen de mogelijkheid op wereldwijde schaal samen te werken met andere scholieren. Om leerlingen dit te kunnen laten doen, is het belangrijk dat zij leren welke bronnen betrouwbaar zijn en hoe zij relevante informatie uit de grote hoop moeten filteren.

Hulde! Ik kan me er alleen maar bij aansluiten. Bij mijn Masteropleiding Mediapedagogiek is dit mijn visie en kerndoel van mijn project die ik dat jaar heb gedraaid. Bij het ontwikkelen van een lessenreeks informatievaardigheden en internet ten behoeve van een medialeerlijn op een VO-school, heb ik dit ook als uitgangspunt genomen. Naast het gebruik van zoekmachines als Google, komen daar ook het gebruik van web 2.0 toepassingen aan bod voor het selecteren, opslaan en delen van informatiebronnen en maken leerlingen hun eigen “webstuk” in plaats van een werkstuk op papier die alleen de docent leest. Uiteindelijk moet dergelijke informatievaardigheden ook in dienste staan van andere vakken en profielen. Daarnaast is het een opstap naar een aanvulling op de medialeerlijn op het gebied van social media en internet. Het verband tussen de sociale media als het internet met mediaeducatie en mediawijsheid komt nog maar amper naar voren in de huidige initiatieven. Als dat echter wel gebeurt, dan gaat het meestal om veiligheid en de gevaren van het internet. Dat is natuurlijk ook belangrijk, maar er is veel meer dan dat, zeker op het gebied van onderwijs, zoals Ellen mooi aangeeft.

Media-educatie is nog geen verplicht vak, maar met het oog op de kennismaatschappij is het slechts een kwestie van tijd voordat dit wordt ingevoerd. De vraag rijst hoe scholen zich hierop voorbereiden, als zij dat al doen.

Media-educatie is inderdaad een vakgebied die steeds meer gewicht krijgt voor de algemene ontwikkeling van de toekomstige burgers in onze samenleving. Zeker gezien het feit dat wij onze werkelijkheid steeds meer baseren op basis op wat we waarnemen in onder andere de media, of te wel de “hyper-reality”.  Of het een apart vak moet worden, is nog maar de vraag. Beter kunnen de huidige vakken, met name zoals Nederlands en Maatschappijleer een “update” krijgen op de langere termijn.

Als docent in opleiding heb ik tijdens stages meegemaakt hoe de generatiekloof tussen docenten en leerlingen met de dag groeit. Terwijl leerlingen zich aansloten bij forums en nieuwsgroepen, vanuit de klas twitterden dat zij zich verveelden en krabbels achterlieten op de Hyvespagina van hun klasgenoten, leerden de docenten hoe zij hun e-mail moesten openen.

Dit is inderdaad een bekend beeld. Echter zie je vaak hoe docenten hier op reageren, namelijk verboden en blokkades, om zo een vorm van controle niet te verliezen, zoals we ook zien in de video.

Ik ben erg benieuwd hoe mediaeducatie zich in het onderwijs gaat ontwikkelen EN hoe mediaeducatie zich mee ontwikkelt met de ontwikkelingen van de nieuwe media. We schieten er immers ook weinig mee op, als we gaan onderwijzen hoe enkel de media van de afgelopen 50 jaar is geweest en niks tot weinig met de nieuwe en toekomstige media doen. Ik probeer daarin mijn steentje bij te dragen.

Ken jij ook voorbeelden van scholen die aan media-educatie doen? Als je in het onderwijs werkt, hoe gaan jullie daar dan mee om? Welke obstakels kom je tegen om nieuwe media te implementeren in het onderwijs, zoals in de voorbeelden van Ellen? Ik hoor graag jullie ervaringen.

Sinds kort is deze weblog nu ook te vinden onder 3 nieuwe domeinen. Behalve onder mijn eigen naam die mijn liefhartige ouders hebben gegeven, ben ik nu ook te vinden op:

•  www.mediageletterdheid.nl
•  www.digitalegeletterdheid.nl
•  www.webwijsindeklas.nl 

Oplettende Twitteraars die mij volgen op Twitter, hebben waarschijnlijk wel een vermoeden wat de achterliggende gedachte er van is. Kort gezegd omschrijft het de inhoud van mijn project waarmee ik bezig ben bij de Master Mediapedagogiek. (helaas was de gewenste domein al gekaapt door de NHL zelf. Had dit uiteraard al in september geprobeerd.)
Van onder naar boven vormen de nieuwe domeinen een trechter van algemeen naar specifiek (zover het kan) over de context van mijn project. Meer daarover binnenkort. Ik heb het voornemen om hier wat meer over te gaan schrijven. Daarnaast leek het mij waardevol als deze grote pijlen van termen mijn kant op wijzen. 

Bookmark, RSS feeds en dergelijke updaten is niet nodig. Het hoofddomein is nog hetzelfde gebleven. Mocht je echter weer vergeten hoe ik ook al weer heet.. dan kan je nu ook deze drie domeinen benaderen.

Stay tuned…

Foto door:  B Tal

of toch niet… De website www.beoordeelmijnleraar.nl krijgt weer alle aandacht in de media. Gisteren werd ik al er op geattendeerd via Twitter en schreven er verschillende weblogs over deze “virtuele schandpaal” der onderwijs. Ook nu.nl en NRC Next schrijven over de klagende leraren over deze site. Kennelijk is er wel iets aan de hand, want het roept nogal wat reacties op in alle extremen.

Privacy
De klachten die binnen komen van docenten hebben betrekking op privacy. Het College Bescherming Persoonsgevens (CBP) doet onderzoek of de site wel of geen inbreuk doet op de privacy van de docenten. Op de site kunnen leerlingen beoordelingen met cijfers geven aan hun docenten. Deze beoordelingen komen dan met complete namen op de site te staan. Enkele docenten hebben op basis hiervan klachten ingediend.  

Ik kan me moeilijk voorstellen dat dat de reden zou zijn dat een website als beoordeelmijnleraar.nl daarvoor zou moeten opdoeken. Blijkbaar zijn er grote bezwaren als leerlingen kenbaar maken dat ze leraar Jan een slechte leraar vinden.. of juist een hele goede, want een groot deel van de beoordelingen zijn juist ook goed. Veel pluimen en complimenten voor veel leraren. Echter hoor je daar weinig over in de media. Men spreekt over een schandpaal voor leraren. een website waar leerlingen aan iedereen kenbaar kunnen maken hoe verschrikkelijk leraar Jan wel niet is. Ik denk ook dat de angst daarvoor de reden is om een klacht in te dienen. Je wilt immers toch niet ongevraagd met zulke kritieken op een website staan? Dat zou je een slechte naam kunnen geven als leraar en ook als school. Je “reputatie” zou “beschadigd” worden, aldus de krant Metro.

Maar wat maakt het verschil met wanneer leerlingen over hun leraren praten in een omgeving als het schoolplein? Vroeger wist ook het hele dorp alles van je. Ik zou dat ook “sociale controle” kunnen noemen. Hadden we toen wel privacy? In de tijd van globalisering is de wereld het dorp geworden en het internet het schoolplein. Nu dat plaats vindt op een andere schaal en met nieuwe technieken in een virtuele wereld, lijken we opeens een stuk angstiger te zijn. Deels terecht, want niemand weet wat er precies met dergelijke informatie kan gebeuren. Grotendeels ook onterecht, omdat hierbij kansen niet gezien worden en onbenut blijven. Een kritisch constructieve kijk (wat bijna heilig is bij onze Master Mediapedagogiek) is de sleutel. Dus wat moeten wij nu met beoordeelmijnleraar.nl?

Kansen en nut
Op Twitter stelde iemand de vraag wat überhaupt het nut van de site is dan lauter amusement. Het probleem met die vraag is dat er geen universeel antwoord op te geven is. Want wat is het nut van Twitter? Of het schrijven van deze blog? Of de kroeg waar men zijn lichaam beschadigd met drank, drugs en tabak? Of waar filosofen zich al eeuwen over buigen; het nut van het leven? Laat ik het zo zeggen dat beoordeelmijnleraar.nl een behoefte lijkt te vervullen. Een behoefte om je mening over je docenten, waar je zo vaak mee te maken hebt te ventileren (is dat het goede woord?) en deze te delen met je peers/leeftijdsgenoten. Juist.. met leeftijdsgenoten. Niet met die leraar zelf, zoals veel leraren denken die met het argument “zeg het dan tegen mijn gezicht” aan komen zetten. Daar gaat het juist helemaal niet om. Ik zou dat ook niet in mijn hoofd halen als leerling in het (middelbaar) onderwijs. Want dan heb je de leraar ook weer de kast op gejaagd. Blijkbaar is er de behoefte om dat online te doen met je peers en schoolgenoten en heeft het nut voor de mensen die het doen, al ziet niet iedereen dat nut. 

Beoordeelmijnleraar.nl is gebaseerd op feedbackloops op leraren. Een groot kenmerk van nieuwe media (die feedbackloops athans). Daarmee kunnen we de site ook van een andere kant bekijken, namelijk als een platform waar leraren feedback kunnen krijgen van hun leerlingen en studenten en waar reviews kunnen worden geschreven over de prestaties van scholen, meestal geschreven door de leerlingen die immers de klanten van het onderwijs zijn. Een andere opzet van de site zou dan wel wenselijk zijn. De site kan dan ook worden aangegrepen om leerlingen en studenten te trainen om goede feedback te geven. Als het argument is dat beoordelingen nu kortaf en niet onderbouwd gegeven worden, dan kan het onderwijs daarmee aan de slag gaan in plaats van verbieden en klagen. Een mooie pedagogische aanknopingspunt over hoe je met elkaar om gaat in de virtuele wereld van het internet. In het kader van mediawijsheid ben je dan beter bezig. Het zou zelfs ook geen gek idee zijn als leraren ook zelf aan hun digitale identiteit werken die tegenwicht zou kunnen bieden aan een eventuele slechte beoordeling op deze site. Dat kan je vaak zelf beinvloeden. Een goede weblog van een docent zou ik meer waarde aan hechten dan een pissige leerling die een slecht cijfer geeft aan zijn docent op beoordeelmijnleraar.nl (of een goede beoordeling als daar sprake van is). Maar blijkbaar zijn er genoeg redenen waarom leraren (en nee.. niet alle, ik weet het) weer grijpen naar klagen en verbieden. Vaak uit angst en onwetendheid, hoe begrijpelijk ook. De maatschappij mediawijs? We zijn er denk ik nog lang niet..

Met ons allen mediawijs worden
Moet de site dan nu afgeschermd of verboden worden? Nee, beslist niet. Daarmee zou je ook geen goed signaal geven naar de leerlingen die beoordelingen geven (ook goede, vergeet dat niet!).  De site heeft ook veel potentie om feedback te kunnen geven op leraren. Ik als student (klant van het onderwijs) zou daar gerust het recht voor moeten hebben, net zoals ik het recht heb om een review te schrijven over de lokale Gamma en hun personeel. Of daar specifiek complete namen van leraren bij moet, is een ander verhaal. Daarvoor acht ik de structuur van de site niet geschikt. Echter zijn wijzingen voor de site al onderweg, dus ik wacht af. Nee, verbieden en klagen lijkt me geen oplossing. De hele zaak benadrukt voor mij weer het belang van mediawijsheid (en webwijsheid in het bijzonder) voor zowel leerlingen als leraren. Leerlingen zouden geleerd moeten worden hoe je met respect met anderen omgaat op het internet en hoe je goede feedback kan geven waar een docent wat mee kan doen. Daarnaast zou een leraar geleerd kunnen worden hoe hij zich professioneel kan profileren op het internet, waarmee tegenwicht kan worden geboden aan eventuele negatieve beoordelingen, want “reputatie beschadigen” door beoordelingen op deze site vind ik wel wat te overdreven en opgeblazen. Daarvoor kan ik nu de site niet serieus genoeg voor nemen. Laten we nu vooral niet te veel gaan klagen en verbieden en mediawijs worden met ons allen. Maar kennelijk is dat nog een te grote drempel. Hopelijk kunnen we uit het initiatief van beoordeelmijnleraar.nl nog positieve en goede dingen halen voor het onderwijs. Ik zou er blij mee worden. Hopelijk ben ik daarin niet de enige.

Voor docenten die wel “webwijzer” willen worden; ik weet dat er een cursus in ontwikkeling is en vele al zijn. Neem gerust eens contact met me op. Misschien zal ik dan ook een goede beoordeling schrijven op beoordeelmijnleraar.nl ]]> http://www.jeroengerth.nl/2009/01/07/geef-je-docent-een-1-of-een-10-op-beoordeelmijnleraarnl/feed/ 6 http://www.jeroengerth.nl/2008/09/23/public-beta-eindstuk-leren-met-de-www-factor-mediageletterdheid-in-het-onderwijsna/ http://www.jeroengerth.nl/2008/09/23/public-beta-eindstuk-leren-met-de-www-factor-mediageletterdheid-in-het-onderwijsna/#comments Tue, 23 Sep 2008 14:27:14 +0000 Jeroen http://www.jeroengerth.nl/?p=40

Na direct een drukke start bij de master-opleiding Mediapedagogiek, wordt het nu wel eens tijd om een eerste publieke beta-versie van mijn eindstuk van CMD te plaatsen. Dit is een eerste versie van het document die ik publiceer en vrij te verspreiden is door de lezers. (Het document is gelicenseerd onder een Creatieve Commons licentie. Ik wil nog een wiki proberen op te zetten waar men eventueel zelf wijzigingen in kan aanbrengen.)

Inhoud
In het document ga ik in op een aantal punten. Kort samengevat zijn dat de groeiende vraag naar mediaeducatie in het onderwijs, de verandering van informatie en de media door de 3e mediarevolutie, de uitgangspunten van mediaeducatie, de toegevoegde waarde en gebruik van social software, mediawetgeving en wat deze ontwikkelingen kunnen betekenen voor het onderwijs. Daarnaast geef ik enkele adviezen voor de implementatie van social software en mediaeducatie in het algemeen. Mijn afstudeerdocent heeft het omschreven als “een dwarsdoorsnede van allerlei ontwikkelingen op het gebied van media en onderwijs, die zeker door het onderwijsland gehoord mag worden”

Groeidocument
Het document is een groeidocument. Dat houdt in dat het mijn uitgangspunt zal zijn bij mijn huidige opleiding en de inhoud op een wiki-achtige wijze zal worden aangevuld en aangepast met de stof die ik leer bij deze opleiding. Vandaar dat het ook een “beta-versie” is. Er is ruimte voor aanpassingen en aanvullingen door mij, maar ook door andere mensen. In de toekomst wil ik nog aanvullingen maken over het gebruik van andere onderwerpen en tools zoals gaming en virtuele werelden en andere web2.0 toepassingen.

Feedback
Ik sta graag open voor feedback op het document. Deze is in alle vormen welkom. Zo zoek ik nog iemand die mij eventueel kan helpen op het gebied van schrijfvaardigheid (zoals taal- en spel- en stijlfouten en verwoording). Daarnaast sta ik ook open op alle inhoudelijke feedback. Hoe denk jij over de zaken? Welke mogelijkheden zie jij voor social software? Zijn er zaken die ik benoem, maar helemaal niet kloppen? Ik kom er graag over in gesprek met je.

Download
Als je nog geen link hebt gevonden die naar het document leidt, dan kan je hier het document downloaden.