Eenmaal aangekomen in de Jaarbeurs Utrecht, waar ik met twee andere medestudentes Mediapedagogiek naar toe ben gereisd, en na een poos wachten in een lange rij voor de ticketbalie, kon ik de beursvloer betreden. Ik had zelf een vol gepland schema met workshops, dus ik nam van de gelegenheid gebruik om eerst eens de beurs af te lopen en te kijken welke wonderbaarlijke dingen ik wel niet tegen zou komen. Wat ik daar al zo tegen kwam? Laat ik dat even in een rode draad samenvatten.

Digiborden en nog meer digiborden
De beursvloer stond voor 2/3 deel, misschien wel 3/4 deel, vol met stands die hun versie van een digitale whiteboard aan de man wilden brengen. Soms bemand met mannen (of dames) in strakke pakken, probeerden ze je uit te leggen wat de meerwaarde is van hun whiteboard vergelijken met een andere. Een andere aanbieder heeft hun bord plat gelegd en een prototype gemaakt van een table. Zo buggy als wat en nog steeds gewoon een whiteboard. Echter spring je er al snel uit als je board niet hoeft op te hangen, maar lekker neer kan leggen. Bij de lezing “PO/VO, Stap in de wereld van het interactieve klaslokaal” van het ActiveBoard kreeg ik te zien hoe interactief je de klas kan maken met een smsfunctie voor leerlingen. Met een log ding dat op een mobiele telefoon lijkt, kan de leerling zijn antwoord door smsen. Mijn eerste vraag was: “Heb ik daar zo’n bord voor nodig?” Tijdens de TeachMeet bleek van niet, dankzij TrendMatcher aka Willem Karssenberg. Enkele standhouders zoals Apple en Microsoft hadden heel wat anders te bieden dan digitale whiteboards, maar het leek wel of de digitale whiteboard DE gadget is die overal de klaslokaal in moet worden gesleept. Ik wist wel dat het een trend is die nu plaats vindt in het onderwijs, maar had niet gedacht dat deze gadget zo commercieel aan de man wordt gebracht voor het onderwijs. Wat veranderd er nou werkelijk hiermee in het onderwijs? Ok.. je kan wat zaken leuker en meer audiovisueel laten zien op je bord, maar verder dan mijn reactie “Leuk” kwam ik niet echt. Heeft het echt een meerwaarde voor het leerproces van de leerling of is het enkel een handig hulpmiddel en gadget voor de docent? Ik hoorde van een medebezoeker in de workshop “De toekomst voor onderwijs en ICT” dat het enkel audiovisueel uitleggen van de stof op een bord de leerprestaties van de leerlingen zelfs verslechtert.

Een rekenoefening op een digibord

Innovatie?
Bij mediapedagogiek hebben wij vaker gesproken over deze borden. Naar mijn idee is het vooral een veredeld krijtbord met wat meer mogelijkheden. Het is mooi om te zien hoe rijker de lesstof gebracht kan worden bij de leerlingen. Echter wordt ICT op deze manier nog steeds gebruikt in een klassiek frontale manier van lesgeven. Het is vooral de docent die met het bord mag werken, de leerlingen moeten vooral stil blijven zitten en naar het bord en de docent kijken (of 2 medeleerlingen) en vervolgens alsnog hun eigen oefening in het parpieren werkboek maken. Als de leerling gelukt heeft, krijg hij een log apparaatje waarmee hij kan stemmen waarvan hij denkt dat het antwoord is (de digitale versie van je hand opsteken) of mag hij eens naar voren komen om de pen van de docent over te nemen. Vrijwel de meeste borden hebben immers beperkingen in het aantal “schrijvers” op het bord, integendeel met de klassieke krijtbord. Nee, ik vind de digibord nog geen grote doorbraak voor het onderwijs. Mijn grootste vraag is waarom de techniek vooral naar de docent gebracht wordt in een oude klassieke setting. Het is de klassieke fout die wij maken in het onderwijs, het digitaliseren van oude onderwijsmethodes. Het digitaliseren van schoolboeken naar het beeldscherm is hier ook een voorbeeld van. Ik ben er van overtuigd dat wij een veel rijkere en relevanter  leerervaring en leeromgeving kunnen creëren (ala John Dewey) als wij de leerling zelf ook met deze middelen aan de slag kunnen laten gaan.

De multitouchtable
Meer enthousiast word ik dan ook van de multitouchtables zoals die van Microsoft genaamd Microsoft Surface. Een multitouchtable waar meerdere leerlingen mee kunnen werken en die reageert op zijn omgeving en wat je op de tafel zet. Zowel op technisch en didactisch gebied zie ik in dergelijke tafels veel meer mogelijkheden dan de veredelde krijtborden die nu de scholen in worden gesleept voor veel geld en die zo onhandig zijn met een ingewikkelde GUI dat veel oudere docenten er niet mee overweg kunnen. Deze tafels liggen een stuk dichter bij de leerlingen zelf en hoeft niet langer enkel maar een hulpmiddel te zijn van een docent in een klassiek frontale leeromgeving. Misschien zit ik in mijn gedachtes een stap te ver vooruit en is de digibord maar een tussenfase naar iets groters wat betreft ICT in het onderwijs. Toch zou ik het veel interessanter vinden om de mogelijkheden van multitouchtables als Microsoft Surface te verkennen en te onderzoeken. Hopelijk krijg ik daar later nog eens meer de kans voor. De tafel van Microsoft was niet de grootste (max 4 personen), maar zeker de meest indrukwekkenste met hun ontwerp en toepassing.

De Grote Bosatlas op de Microsoft Surface?

Met dank aan TrendMatcher voor de video van de Microsoft Surface

De mens centraal
Een van de dingen die mij opviel op de beurs van de IPON is dat ICT ook in het onderwijs voornamelijk gedreven wordt door techniek. De digibord is een goed voorbeeld van een “technology driven” toepassing van ICT. Er lag weinig nadruk op IC, namelijk Informatie en Communicatie en de rol en plaats van de mens (docent en leerlingen) zelf. In het onderwijs moet er, naar mijn idee, meer uit worden gegaan van de mens waarbij de techniek een ondersteunende rol kan spelen. Niet de techniek de school in slepen omdat “het nu eenmaal kan”.

Zullen wij dan nu in een overgangsfase zitten wat betreft ICT in het onderwijs? Dat de digibord een tussenstap is naar meer innovatieve technieken voor het onderwijs? Wie gebruiken er allemaal digiborden en wat zijn jullie ervaringen er mee?

Eergisteren ben ik in kader van mijn afstuderen bij de landelijke ambassadeursdag van Kennisnet geweest. Dit is een besloten bijeenkomst, maar via Willem Karssenberg aka Trendmatcher kon ik als gast deze dag meemaken. De dag stond namelijk in teken van ICT in het onderwijs, de richting waar ik nu over aan het afstuderen ben.

Na 2-3 uur reizen, de binnenkomst in de Fabrique en van een kop koffie genoten te hebben, trapte Willem Karssenberg af met een keynote over ICT in het onderwijs. Hier ging hij in op de ontwikkeling van inktlapjes van 50 jaar geleden, tot het sociale web van vandaag. Met een rap tempo ging hij door allerlei toepassingen van web 2.0 en hoe hij dit met succes op zijn eigen school weet toe te passen. Zijn boodschap? Gewoon doen! Geef het een kans en probeer dingen uit. Zijn verhaal vond ik erg herkenbaar en het zijn dezelfde gedachtes die in mijn hoofd spelen.

Willem Karssenberg aan het woord

Helaas moesten we na de keynote ook direct weer afscheid nemen van Willem, want hij moest ergens anders een andere keynote verzorgen. Iedereen kon na een kopje koffie van een stuk cabaret genieten. Dit werd direct gevold door 2 presentaties van ThinkQuest en Make-a-Game. Dit zijn twee wedstrijden van Kennisnet waarbij groepen leerlingen een website (ThinkQuest) of een game (make-a-game) ontwikkelen. Een niet-klassikale projectmatige manier van leren en werken, zoals ik ook gewend ben op CMD. Het was ook niet zo heel verrassend wanneer de docent vertelde wat de leerlingen allemaal “er bij” leren bij deze projecten zoals projectmatig werken, samenwerken, creativiteit, programmeren, vormgeving en dergelijke. Het leukste was nog wel om te horen dat leerlingen met deze projecten erg gemotiveerd waren, want er werd door de leerlingen ook s’avonds en in het weekend op school gewerkt.

Cabaret

Keynote over ThinkQuest

Lunchen in de Fabrique

Lunchen in de Fabrique

Na een uitgebreide lunch werden er twee workshop rondes gegeven. De beschrijvingen klonken allemaal wel interessant, maar toch was de keuze voor de eerste ronde snel gemaakt. Ik besloot om naar een sessie te gaan van Wilfred Rubens over social software. Hij opende de sessie met de volgende stelling (misschien dat hij iets anders verwoord was)

Op het gebied van e-learning is er overdreven aandacht voor steeds maar weer nieuwere technologie. Richt je eerst maar op het beter benutten van bestaande technologie.

Nu valt deze stelling op verschillende manieren te interpreteren. Als de “bestaande technologie” achterhaalde ELO’s zijn en de “nieuwe technologie” web 2.0, ben ik net als Wilfred oneens over de stelling. Echter dacht ik dat de “bestaande technologie” web 2.0 zou zijn en de nieuwe de technieken die nog moeten komen, zoals web 3.0. Vanuit die perspectief was ik het weer eens met de stelling. Laten we eerst maar zorgen dat we web 2.0 en social software goed in kunnen vullen, dan hebben we al een grote stap gemaakt in onderwijsland.

Wilfred Rubens aan het woord

De tweede ronde die ik volgde ging over multimedia in de les en werd verzorgd door 2 jonge meiden van Creative Learning Lab. Er kwamen wat interessante concepten en projecten voorbij over het gebruik van multimedia in de les. Zo hebben ze ook een spel ontwikkeld voor de mobiel, waarmee leerlingen met GPS het spel speelden in Amsterdam en al doende leerde over de geschiedenis van de stad. Op school kon worden gevolgd waar elk groepje zich bevond en hoe ver ze met het spel waren. Creative Learning Lab doen interessante dingen op gebied van multimedia en onderwijs. Wat ik zelf prettig vind, is dat ze geen onderdeel zijn van een onderwijsinstelling of instituut, maar een eigen stichting zijn. Dat straalt ook van hun af.

De dag sloten we af met de uitreiking van ambassadeur van het jaar (geen idee wie het geworden is) en met een borrel. Tijdens de borrel raakte ik nog in gesprek met de winnaars van Make-a-Game. Een drietal leerlingen van het
Bogerman uit Sneek hebben de eerste prijs gewonnen met hun spel wat erg veel weg had van “the Incredible Machines”. Elk wonnen ze een Nintendo Wii en een geldbedrag voor hun en het ICT-budget voor school. Opmerkelijk vond ik dat ze aanzienlijk meer tijd en moeite hebben gestoken in het project dan nodig was van school. Heb ik nog nooit eerder gehoord over de wiskundesommen die ze moeten maken.

Winnaars Make-a-Game (2 van de 3)

Uiteindelijk druppelde de Fabrique leeg en was het tijd om weer op huis aan te gaan. Deze dag bij Kennisnet gaf mij weer de nodige inspiratie en energie om verder te gaan met mijn afstudeerproject. Het theoretisch kader heb ik nu klaar liggen. Het word nu tijd om goed na te denken wat ik daar nou mee ga doen. Zoals Willem Karssenberg zei: “we moeten het gewoon doen!” De vraag die me nog rest is “hoe gaan we dat dan doen”.