Geweld in videogames! We hebben er regelmatig over gehad bij de Master Mediapedagogiek. Bovenstaande een intro over dit onderwerp van het programma “Bullshit!” van de Amerikaanse googlelaars.. uhm…. goochelaar-duo Penn Jillette en Teller. Het idee en het onderwerp waar we over spraken bij Mediapedagogiek is dat gewelddadige videogames [...]]]>

Geweld in videogames! We hebben er regelmatig over gehad bij de Master Mediapedagogiek. Bovenstaande een intro over dit onderwerp van het programma “Bullshit!” van de Amerikaanse googlelaars.. uhm…. goochelaar-duo Penn Jillette en Teller. Het idee en het onderwerp waar we over spraken bij Mediapedagogiek is dat gewelddadige videogames onze lieve jonge kinderen in gewelddadige moordlustige etters veranderen die met wapens rond schieten en rijkelijk het bloed laten vloeien. Kortom; gewelddadige videogames veroorzaken gewelddadig gedrag, in de categorie “bloeddorstige seriemoordenaars”. Genoeg mensen die games als GTA4 van de schappen willen laten verdwijnen, omdat ze denken dat deze games gewelddadig gedrag veroorzaken bij onze kinderen. Maar wat is hier nu precies van waar? Onderzoeken spreken elkaar tegen en er is geen duidelijk bewijs voor deze beweringen. Penn&Teller namen de proef op de som en wijden er een programma aan en gingen een (niet zo heel wetenschappelijk) experiment aan om een lief klein jongetje in een moordlustig monster te veranderen door al die games die hij speelt… en alles om 150 punten natuurlijk.

Hoe dat uitpakte? Bekijk dan onderstaande samenvatting van dit experiment van het duo (of eigenlijk hun directors als je hun mag geloven). Gewoon even kijken. Beelden zeggen meer dan 1000 woorden.

De afsluiting stelt wel een aantal goede vragen. Waarom maken we ons niet druk om al die dodelijke gevallen en gewonden bij school-voetbal en andere sporten? De vergelijking kende ik ergens van. Volgens mij vonden ze een stukje inspiratie bij Steven Johnson. Late we voor de grap ze eens naast/onder elkaar te leggen.

Ik zou echter even zeggen: “Download zelf even de hele aflevering van deze Penn&Teller, als je geïnteresseerd bent in dit onderwerp. Uiteraard is het televisie, maar hun punt is scherp en to-the-point”. Is nu goed te vinden via Bittorent zoals Piratebay, Mininova of Isohunt. Even zoeken op Season 06 episode 03. Wel mondje dicht tegen Buma Stemra en Brein hoor… Wat mensen wel gewelddadig maakt, daar over later meer..

Een tijdje geleden (3 weken lijkt toch vrijwel een eeuw terug in internettermen) bracht de Stichting Mijn Kind Online een onderzoeksrapport uit die het spelen van spelletjes op sites als spele.nl door kleine kinderen ter discussie stelde en als zeer gevaarlijk bestempelde door de aanwezigheid van enkele games [...]]]>

Een tijdje geleden (3 weken lijkt toch vrijwel een eeuw terug in internettermen) bracht de Stichting Mijn Kind Online een onderzoeksrapport uit die het spelen van spelletjes op sites als spele.nl door kleine kinderen ter discussie stelde en als zeer gevaarlijk bestempelde door de aanwezigheid van enkele games met gewelddadige content. Direct na het verschijnen van de blogpost, lag het op ons bordje bij de Master Mediapedagogiek. Dit in het kader van het onderwerp, maar ook om eens kritisch te kijken naar onderzoeken van anderen en zo te leren door hun fouten of juwelen. Zo was het dat we vorige week dan het onderzoeksrapport doornamen en zowel de inhoud ter discussie stelden en ook keken of het onderzoek op een verantwoorde manier was uitgevoerd. Na een discussie die voor het werkelijk verschijnen van het onderzoeksrapport al gevoerd werd, gingen we in op het verzoek om eens het rapport te lezen. Mijn docent mediasociologie, mediainnovaite en docent in andere boeiende materie aka Blogmania deed deze week al uitgebreid en scherp verslag van onze conclusies en zijn eigen visie op het onderzoeksrapport. Zeker een aanrader. Daarnaast wil toch nog even mijn eigen gedachtes en kijk op het onderzoek op een rijtje zetten.

Kritiek op het onderzoek
Naast de vele genoemde punten van Blogmania had ik ook zeer zwaar mijn twijfels over het onderzoeksrapport. Terecht dat Blogmania opmerkt dat van onderzoeksmethodes, onderzoeksresultaten, bronnen en vragenlijsten nauwelijks enige sprak was of deze niet verder werden toegelicht en er veel uitspraken gedaan werden op basis van aannames. Nu zijn aannames niet perse een slecht fenomeen, maar het is wel jammer dat ze in dergelijke rapporten doordrenkt met (voor)oordelen als wetenschappelijk feit gepresenteerd worden. Kunnen we daarom spreken van een “onderzoeksrapport”? Ik denk het niet. Eerder een betoog of een analyse van Stichting Mijn Kind Online. Ik citeer Blogmania:

Los van de hierboven geconstateerde bevooroordeelheid van de auteurs, heb ik een aantal onderzoekstechnische problemen. Als lezer krijg ik heel veel niet te weten:
- bron vermelding van het basisrapport uit 2006 ontbreekt;
- er is sprake van een representatief onderzoek, maar ik heb geen informatie over wat er gevraagd is (link naar vragenlijst en resultaten ontbreekt), opbouw onderzoeksgroep etc. etc. 
- ik heb geen idee over de omvang van het probleem? Wat is het aandeel “schadelijke” spelletjes op bv www.spele.nl ? Dit is voor mij wel een wezenlijk probleem, want er lijkt veel aan de hand, maar wat dan?
- er zijn twee deskundigen ingevlogen die elkaar, heel bijzonder flink tegenspreken (op het gebied van hoe categoriseer je een bepaald spelletje);
- de voorbeelden die de auteurs in het rapport gebruiken gaan zelden over voorbeelden die gerelateerd zijn aan het onderwerp. De twee voorbeelden in de Inleiding van het onderzoek zijn heel bijzondere situaties: de een behelst een spelletje waarin Hitler neergeschoten moest worden en de moeder “dat smakeloos vind”, de ander een Gilles de la Tourette-patiente dat schrikt van iets (niet beschreven) dat in een spelletje gebeurd. Tsja als dat de voorbeelden zijn?

Het is jammer dat de aannames van Stichting Mijn Kind Online onderzoektechnisch slecht te onderbouwen zijn op basis van dit rapport. Dat is jammer, want ik denk wel dat de stichting een interessant punt te pakken heeft in het onderwerp. Het roept bij mij allerlei vragen op die misschien nader onderzocht kunnen worden en punten om ter discussie te stellen voor dergelijke site. Zo ben ik erg benieuwd naar het klik- en surfgedrag van deze kinderen en vraag me af of grote commerciële advertenties wel verantwoord zijn voor deze sites waar kleine kinderen komen. Dergelijke punten die in het rapport zijn genoemd zijn dan ook voornamelijk interessant vanuit een oogpunt van interaction design voor kindersites. Enkele games op de sites vind ik ook “smakeloos“. Daar ben ik eens met de stiching, maar ik kan moeilijk de vinger leggen welke gevolgen dit werkelijk kan hebben voor kinderen en hoe deze games kinderen beinvloeden. Dit kan Stiching Mijn Kind Online ook niet op basis van het gevoerde onderzoek en het gepubliceerde onderzoeksrapport. Een gemiste kans naar mijn mening, want net als mijn docent Blogmania roept het mij meer vragen dan antwoorden op. 

Kijkwijzer
Moeten we dan vanaf nu de grote blokkeerknop plaatsen op site als spele.nl? Ik denk het niet. Laten we vooral niet overhaaste conclusies trekken op basis wat dit onderzoeksrapport te melden heeft. Het rapport werkt toe naar een kijkwijzer voor games op het internet. De werkelijke achterliggende gedachte hiervan is dat het een verwachting schept over de inhoud. Als je gewaarschuwd wordt dat iets eng kan zijn, dan schijnt het minder hard aan te komen dan wanneer je dit niet verwacht. Voor een deel mischien waar, maar heeft het werkelijk zoveel zin? Is een label plakken echt een goede aanvulling of zijn er tegenwoordig vooral op digitaal gebied niet veel betere alternatieven? Uiteindelijk hoop ik dat de kunstmatige intelligentie zo groot wordt dat de computer met suggesties en alternatieven voor games komen die beter bij het kind passen. Maar dan nog… op basis waarop baseren wij dat en wie doet daar uitspraken over? De VVD pleit voor een “rode knop” op videogames waarmee gebruikers, ouders, leraren en dergelijk direct een “klacht” kunnen indienen over de game. Een dergelijke user-generared systeem die feedback (beter dan enkel een klacht) kan leveren over een game van ouders en verzorgers lijkt me een hele interessante optie. In veel websites zit immers een dergelijke feedbackloop voor hun content. Toch moeten we erg oppassen wat wij met dit systeem zouden doen en welke waarde wij er aan hechten, maar ik denk zeker dat het meer kan opleveren dan enkel een label over de inhoud van een game. Leuk initiatief van Stichting Mijn Kind Online voor het streven van een kijkwijzer, maar ik denk dat we meer out of the box en verder moeten denken dan dat.

Waarde en vervolgonderzoek
In groffe algemene lijnen haal ik de volgende punten en vragen uit het hele verhaal.

• Het rapport van Stichting Mijn Kind Online laat onderzoektechnisch wat steken vallen. Veel gegevens en relevante informatie missen. Het is gewenst deze onderzoeksgegevens, vragenlijsten, bronnen en ander materiaal beschikbaar te stellen voor geïnteresseerden als ons (en andere ouders en verzorgers.) Daarbij moeten de conclusies gebaseerd zijn op deze feiten en niet op aannames en meningen. Deze aannames en meningen mag je gerust verkondigen en verspreiden, maar dat zou ik niet in een dergelijke mate in een onderzoeksrapport doen. De wetenschappelijke geloofwaardigheid gaat er helaas mee onderuit. 
• Het rapport zou een goede aanzet kunnen zijn voor ontwerpers om beter na te denken over het ontwerp van spelletjessites. Sommige websites kunnen verbeterd worden op de gebruiksvriendelijkheid voor kinderen. 
• Ik ben met de Stiching Mijn Kind Online eens over de mening dat een aantal spelletjes op de sites “onsmakelijk” zijn. Ook ik heb mijn twijfels over de voorbeelden die zij noemen. Echter had ik een onderbouwing en een schaal willen zien van dit probleem en die mis ik nu nog steeds. Ik kan moeilijk bepalen welke waarde ik moet geven aan de uitspraken in het rapport.
• Het rapport roept her en der punten ter discussie aan die verder verkent en onderzocht kunnen worden. 
• Het valt me op dat we zeer regelmatig hebben over de mogelijke gevolgen van “schadelijke (geweld en seks) inhoud” van fictieve games voor kinderen. Ik ben toch wel erg benieuwd waarom ik dergelijke geluiden niet hoor over bv het journaal? Blijkbaar maken we ons wel druk over de invloed van games waar helemaal (nog) geen bewijzen voor zijn, maar niet over open gereten Palestijnen in het journaal van 6 uur, open hart operaties in Trauma programma’s na de soaps en ander blood and gore op televisie die vaak ook gezien worden door onze kinderen. Waarom is deze discussie altijd zo gefocused op alle negatieve gevolgen van games? En waarom hebben instanties als Stichting Mijn Kind Online amper over de positieve gevolgen voor mogelijke leereffecten van games? Zou erg nuttig kunnen zijn voor bv (serious) gaming in het onderwijs. Ik zie in de hele toon van het verhaal toch wel weer een paralel naar het verhaal van Steven Johnson over lezen en games.
• Daarnaast wakkerde Stichting Mijn Kind Online wel de discussie aan over games en geweld bij ons in de klas.

Ik hoop dat we allemaal leren van deze punten en er waarde uit kunnen halen. Ik moet over het algemeen mij aansluiten bij het verhaal van mijn docent Blogmania. Toch wil ik de Stichting Mijn Kind Online ook niet ontmoedigen in hun werk en aanmoedigen in de boven genoemde punten. Mijn gevoel zegt namelijk dat ze ergens een goede punt ter discussie en onderzoek hebben. Echter is het jammer dat het nog niet goed onderbouwd kan worden zoals ik gehoopt had. Tot zover zeg ik ook graag: speel eens gerust een computerspelletje met je kind.

Doorverwezen stukken in dit artikel:
- Blogmania; Wat is dat eigenlijk? Next Level?
- Stichting Mijn Kind Online; Spelletjes-websites zijn niet geschikt voor jonge kinderen