Op de website van ContentGirls staat een scherpe post van Paul de Maat over Mediawijsheid. Paul vat kort de oorsprong van het begrip en de verschillende standpunten samen en stelt de terechte vraag hoe het onderwijs dit moet vormgeven in hun dagelijkse werk. Zeker nuttig om te lezen om [...]]]>

Op de website van ContentGirls staat een scherpe post van Paul de Maat over Mediawijsheid. Paul vat kort de oorsprong van het begrip en de verschillende standpunten samen en stelt de terechte vraag hoe het onderwijs dit moet vormgeven in hun dagelijkse werk. Zeker nuttig om te lezen om even weer terug naar de kern te komen. Toch wil ik ik even een aanvulling maken op deze laatste vraag.

Een paar weken geleden was ik bij een bijeenkomst van het Mediawijsheid Expertisecentrum (www.mediawijzer.net) waarin mediawijsheid en het onderwijs centraal stond. Naast een presentatie van de 11 gehonoreerde projecten van vorig jaar was er ook een debat tussen enkele politici en mensen uit het onderwijspraktijk (Tofik Dibi, Jasper van Dijk (Tweede Kamer-lid SP), Hans Reiber en Bob Wissink (Thorbecke Scholengemeenschap Zwolle))

Mediawijsheid als apart vak/profiel
Het rapport van de Raad van Cultuur adviseert om mediawijsheid integraal in het curriculum te integreren en om vooral geen apart vak er van te maken. Het Thorbecke Scholengemeenschap uit Zwolle, een school die al erg ver is met mediawijsheid in hun school en waar ik mijn stage voor de master Mediapedagogiek heb gevolgd, gaat hier haaks op in en pleit voor een apart vak voor mediawijsheid (of mediageletterdheid zoals ze het ook noemen) en zoekt scholen om hiermee samen te werken. (Bij interesse, stuur me dan even een mailtje of Twitter DM) De reden is heel simpel. Het is nu veel te complex om mediawijsheid direct in het hele curriculum te integreren en het is veel sneller en krijgt meer diepgang en draagvlak wanneer het als apart vak wordt aangeboden. Helemaal een appart vak is het ook niet, want het Thorbecke integreert uren van vakken als muziek, handarbeid, tekenen en enkele andere vakken om aan de beschikbare uren voor hun profiel “Moderne Media” te komen. Dat is ook gelijk een mogelijk antwoord op de vraag van Paul wat er dan geschrapt moet worden, of eigenlijk anders moet worden aangeboden. De leerlingen krijgen namelijk wel deze vakken aangeboden, maar dan afgestemd op de didactiek en inhoud van het profiel.

Een nadeel is natuurlijk dat niet alle leerlingen bereikt worden met een apart facultatief vak en dat is nou juist wel de bedoeling als het aan de Raad van Cultuur ligt. De discussie ontstond dan ook of het wel een apart vak moet worden. Scholen hebben immers al genoeg op hun bordje en zitten niet zo te wachten op nog een hype, zoals ze die ook kennen van verkeerslessen en lessen “hoe met geld om te gaan”. Het is niet de bedoeling dat alle maatschappelijk problemen op het onderwijs moet worden afgeschoven, vertelde Dr Wissink van het Thorbecke er bij. Hier ben ik het ook volledig mee eens en het lijkt mij daarom juist noodzakelijk dat scholen de relevantie zien van mediawijsheid in al haar facetten om het niet als tijdelijke (commerciële) hype te zien die wel weer overwaait. Naast taal en rekenen is mediawijsheid net zo belangrijk voor het onderwijs. Het voorbeeld van het Thorbecke illustreert hoe klein gefocust beginnen succesvol kan zijn. Ik zie het echter vanuit dat punt graag schoolbreed uitgroeien over het hele curriculum zoals de Raad van de Cultuur dat adviseert.

Mogelijke weg en rolverdeling
Maar nu zitten we nog steeds met de vraag hoe het onderwijs mediawijsheid moet vormgeven. Als apart vak? Integraal in het hele curriculum? En wie maakt deze keuze? De politiek of de scholen? Moet er nog een examenvak voor komen? Kerndoelen die moeten worden bijgesteld? Naar mijn idee moeten de scholen zelf de mogelijkheid moeten hebben om te bepalen HOE ze het gaan aanbieden in hun lespraktijk. Elke school is immers vrij om hun onderwijs vorm te geven aan de hand van hun onderwijsvisie. Wat mediawijsheid betreft kunnen we nu veel leren van de pioniers die op al hun verschillende manieren al veel resultaat hebben geboekt. De politiek moet daarnaast een rol spelen om eindtermen en kerndoelen bij te stellen en concreet te zijn in WAT er geleerd moet worden en vrijblijvendheid in de loop van de tijd weg te nemen, zonder de innovators in de weg te zitten. Kortom; de politiek moet de eindcriteria weer van deze tijd maken en de scholen er op aan sturen. Alleen innovatieve scholen zullen iets met mediawijsheid doen als de politiek zegt “je moet meer doen met mediawijsheid“, maar het grootste gedeelte van de scholen zijn volgers en zullen dit niet zo snel uit zichzelf doen als er geen noodzaak is. Er is dus nog een lange weg te gaan.

Jouw ideeën?
Hoe zie jij dat? Wie moet wat doen en wie mag waar over beslissen om mediawijsheid werkelijk in het onderwijs te krijgen? De school? De politiek? De bibliotheek? Commerciële educatieve uitgevers? Ik hoor graag hoe anderen hier over denken.

Oh ja.. ik zal nu proberen aan mijn belofte te houden om weer regelmatig te gaan bloggen…

Foto: Genomen tijdens de workshops van MediaGenius in Utrecht Overvecht