Opkomst sociale en [...]]]> Vanaf 2007 wordt vrijwel elkaar jaar een nieuwe versie van de serie “Did You Know” gemaakt, een serie over ontwikkelingen in een snel veranderde wereld. Een tijdje geleden kwam versie 4.0 van het jaar 2009 uit. Deze versie behandelde vooral de veranderingen in de media. Wat betekent dit voor mediawijsheid?

Opkomst sociale en mobiele media
Opvallend aan deze versie is de benoeming hoe snel ons medialandschap verandert, zoals de opkomst van de sociale en de mobiele media. Aan enkele voorbeelden hebben we ook uitgebreid aandacht besteed bij de master Mediapedagogiek, zoals de Amerikaanse verkiezingen met Barack Obama.

Mediawijs perspectief
Jammer vind ik, is dat ik al deze ontwikkelingen nog maar weinig tegenkom als we het over mediawijsheid hebben, zoals bij de workshop “Mediawijsheid in toekomstig perspectief” op het congres van Media4You waar ik onlangs was. We hebben het dan nog vaak over media als tv, radio en de krant. Wanneer we het over internet hebben, praten we vooral vanuit het protectionisme; over de gevaren, slechte invloed, pornografie, privacy, en “pas op!”. David Buckingham gaf in zijn boek Media Education al aan dat we dezelfde protectionisme ook hadden op het gebied van tv, radio en de krant in de vorige eeuw. Ik kwam pas geleden ook deze powerpoint (<- Download!) tegen die dit helder op een rijtje zet. Ik hoop dat we deze eenzijdige insteek snel voorbij zijn en de genoemde ontwikkelingen in Did You Know 4.0 ook vanuit een omarmde en modern perspectief kunnen toepassen in mediawijsheid en media-educatie projecten. Did You Know 4.0 laat een beeld zien en geluid horen van een medialandschap die ik nog onderbelicht vind ik de huidige mediawijsheid initiatieven.

Een tijdje terug las ik op de blog John van Dongen een blogpost tegen met bovenstaande video en waarin hij een stuk van een docente uit de Gelderlander citeerde. De docente pleitte daarin voor de mogelijkheden van het [...]]]>
New Media and Education
door huubkoch

Een tijdje terug las ik op de blog John van Dongen een blogpost tegen met bovenstaande video en waarin hij een stuk van een docente uit de Gelderlander citeerde. De docente pleitte daarin voor de mogelijkheden van het (beter) inzetten van multimedia en internet. Daarbij pleitte zo ook voor het doceren van nieuwe media aan de docenten, omdat ze nauwelijks op de hoogte zijn van de vele mogelijkheden van het internet en de relatie met mediawijsheid. Het stuk kwam me heel bekend voor, toen ik het artikel van de Gelderlander las. Even later drong het tot me door. Ik had zeker een maand eerder al contact met de docente, Ellen Tapia-Quilodrán, die mij toen mailde met de vraag of ze voor haar opiniestuk voor haar afstuderen, mocht citeren en verwijzen naar mijn blog en beachelor thesis “Leren met de www-factor“. De wereld blijkt soms klein te zijn en kom je uiteindelijk iets tegen wat beïnvloed is door iets wat jezelf eerder hebt gedeeld. De kracht van sociale media. Ellen Tapia-Quilodrán maakt in haar artikel een aantal scherpe punten over de huidige mediaeducatie-initiatieven. Op enkele punten wil ik dan ook even ingaan. Namelijk het gebruik van multimedia in het onderwijs en de plaats van web 2.0 in mediaeducatie. Ik citeer haar:

Er zijn steeds meer scholen die in het kader van het Studiehuis lesmethodes aankopen bij uitgeverijen waarbij een cd-rom wordt geleverd met interactieve lessen. Ondanks het pc-gebruik bij deze methodes blijft de informatievergaring en -verwerking vrij lineair. Er wordt informatie gegeven in de vorm van filmpjes en (gesproken) tekst, die vervolgens getoetst wordt door middel van vragen of een schrijfopdracht. Als al gebruik wordt gemaakt van internet gebeurt dat meestal met zoekmachines, in een uitzonderlijk geval wordt internetencyclopedie Wikipedia geraadpleegd. Het is te betreuren dat de mogelijkheden van internet niet optimaler worden ingezet binnen het onderwijs.

Ik kan me hier alleen maar bij aansluiten. In mijn tijd bij mijn studie Communication and Multimedia Design heb ik een paar keer te maken gehad met educatieve opdrachten, wat vaak een multimediale ondersteuning van de lessen in hield. Veel studenten en de niet nader te noemen educatieve uitgever (die iedereen wel kent) blijven vaak steken bij het copy-pasten van de lesinhoud uit de boeken, inclusief de meer-keuze-vragen om die vervolgens in een mooi vormgegeven omgeving of verhaaltje te plaatsen. Dit werkt echter niet en dat is wat educatieve games een slechte naam heeft bezorgd. We willen vaak de nieuwe middelen en media inzetten op de manier zoals we van het oude bekend mee bekend zijn. Dit is hoe een “design-patron” vaak verloopt. Zo ook met multimedia in het onderwijs. Het is een vergelijkbare manier hoe internet in de jaren ’90 van de vorige eeuw werd gebruikt voor e-commerce; het klakkeloos kopiëren van de folder naar het beeldscherm. Het is inderdaad jammer dat we met veel moeite nauwelijks vooruit komen in het onderwijs. Met betreft internet en informatievaardigheden blijven we vaak steken bij het gebruiken van zoekmachines en vormen van zoekopdrachten. En daarmee kom ik naar het volgend punt.

Internet is een ideaal medium voor kennisoverdracht en in te zetten voor alle schoolvakken. De leerling zou zich buiten de gebaande paden van de methodische (media-)educatie moeten kunnen bewegen. Zo heeft hij de mogelijkheid zijn talenkennis online toe te passen of gebruik te maken van web 2.0-toepassingen voor het vergaren, selecteren, ordenen, uitwisselen en verwerken van informatie die voor alle schoolvakken toepasbaar is. De wereld van web 2.0 opent deuren die het leeuwendeel van de digitale methodes van uitgeverijen gesloten laten en biedt leerlingen de mogelijkheid op wereldwijde schaal samen te werken met andere scholieren. Om leerlingen dit te kunnen laten doen, is het belangrijk dat zij leren welke bronnen betrouwbaar zijn en hoe zij relevante informatie uit de grote hoop moeten filteren.

Hulde! Ik kan me er alleen maar bij aansluiten. Bij mijn Masteropleiding Mediapedagogiek is dit mijn visie en kerndoel van mijn project die ik dat jaar heb gedraaid. Bij het ontwikkelen van een lessenreeks informatievaardigheden en internet ten behoeve van een medialeerlijn op een VO-school, heb ik dit ook als uitgangspunt genomen. Naast het gebruik van zoekmachines als Google, komen daar ook het gebruik van web 2.0 toepassingen aan bod voor het selecteren, opslaan en delen van informatiebronnen en maken leerlingen hun eigen “webstuk” in plaats van een werkstuk op papier die alleen de docent leest. Uiteindelijk moet dergelijke informatievaardigheden ook in dienste staan van andere vakken en profielen. Daarnaast is het een opstap naar een aanvulling op de medialeerlijn op het gebied van social media en internet. Het verband tussen de sociale media als het internet met mediaeducatie en mediawijsheid komt nog maar amper naar voren in de huidige initiatieven. Als dat echter wel gebeurt, dan gaat het meestal om veiligheid en de gevaren van het internet. Dat is natuurlijk ook belangrijk, maar er is veel meer dan dat, zeker op het gebied van onderwijs, zoals Ellen mooi aangeeft.

Media-educatie is nog geen verplicht vak, maar met het oog op de kennismaatschappij is het slechts een kwestie van tijd voordat dit wordt ingevoerd. De vraag rijst hoe scholen zich hierop voorbereiden, als zij dat al doen.

Media-educatie is inderdaad een vakgebied die steeds meer gewicht krijgt voor de algemene ontwikkeling van de toekomstige burgers in onze samenleving. Zeker gezien het feit dat wij onze werkelijkheid steeds meer baseren op basis op wat we waarnemen in onder andere de media, of te wel de “hyper-reality”.  Of het een apart vak moet worden, is nog maar de vraag. Beter kunnen de huidige vakken, met name zoals Nederlands en Maatschappijleer een “update” krijgen op de langere termijn.

Als docent in opleiding heb ik tijdens stages meegemaakt hoe de generatiekloof tussen docenten en leerlingen met de dag groeit. Terwijl leerlingen zich aansloten bij forums en nieuwsgroepen, vanuit de klas twitterden dat zij zich verveelden en krabbels achterlieten op de Hyvespagina van hun klasgenoten, leerden de docenten hoe zij hun e-mail moesten openen.

Dit is inderdaad een bekend beeld. Echter zie je vaak hoe docenten hier op reageren, namelijk verboden en blokkades, om zo een vorm van controle niet te verliezen, zoals we ook zien in de video.

Ik ben erg benieuwd hoe mediaeducatie zich in het onderwijs gaat ontwikkelen EN hoe mediaeducatie zich mee ontwikkelt met de ontwikkelingen van de nieuwe media. We schieten er immers ook weinig mee op, als we gaan onderwijzen hoe enkel de media van de afgelopen 50 jaar is geweest en niks tot weinig met de nieuwe en toekomstige media doen. Ik probeer daarin mijn steentje bij te dragen.

Ken jij ook voorbeelden van scholen die aan media-educatie doen? Als je in het onderwijs werkt, hoe gaan jullie daar dan mee om? Welke obstakels kom je tegen om nieuwe media te implementeren in het onderwijs, zoals in de voorbeelden van Ellen? Ik hoor graag jullie ervaringen.