Eenmaal aangekomen in de Jaarbeurs Utrecht, waar ik met twee andere medestudentes Mediapedagogiek naar toe ben gereisd, en na een poos wachten in een lange rij voor de ticketbalie, kon ik de beursvloer betreden. Ik had zelf een vol gepland schema met workshops, dus ik nam van de gelegenheid gebruik om eerst eens de beurs af te lopen en te kijken welke wonderbaarlijke dingen ik wel niet tegen zou komen. Wat ik daar al zo tegen kwam? Laat ik dat even in een rode draad samenvatten.

Digiborden en nog meer digiborden
De beursvloer stond voor 2/3 deel, misschien wel 3/4 deel, vol met stands die hun versie van een digitale whiteboard aan de man wilden brengen. Soms bemand met mannen (of dames) in strakke pakken, probeerden ze je uit te leggen wat de meerwaarde is van hun whiteboard vergelijken met een andere. Een andere aanbieder heeft hun bord plat gelegd en een prototype gemaakt van een table. Zo buggy als wat en nog steeds gewoon een whiteboard. Echter spring je er al snel uit als je board niet hoeft op te hangen, maar lekker neer kan leggen. Bij de lezing “PO/VO, Stap in de wereld van het interactieve klaslokaal” van het ActiveBoard kreeg ik te zien hoe interactief je de klas kan maken met een smsfunctie voor leerlingen. Met een log ding dat op een mobiele telefoon lijkt, kan de leerling zijn antwoord door smsen. Mijn eerste vraag was: “Heb ik daar zo’n bord voor nodig?” Tijdens de TeachMeet bleek van niet, dankzij TrendMatcher aka Willem Karssenberg. Enkele standhouders zoals Apple en Microsoft hadden heel wat anders te bieden dan digitale whiteboards, maar het leek wel of de digitale whiteboard DE gadget is die overal de klaslokaal in moet worden gesleept. Ik wist wel dat het een trend is die nu plaats vindt in het onderwijs, maar had niet gedacht dat deze gadget zo commercieel aan de man wordt gebracht voor het onderwijs. Wat veranderd er nou werkelijk hiermee in het onderwijs? Ok.. je kan wat zaken leuker en meer audiovisueel laten zien op je bord, maar verder dan mijn reactie “Leuk” kwam ik niet echt. Heeft het echt een meerwaarde voor het leerproces van de leerling of is het enkel een handig hulpmiddel en gadget voor de docent? Ik hoorde van een medebezoeker in de workshop “De toekomst voor onderwijs en ICT” dat het enkel audiovisueel uitleggen van de stof op een bord de leerprestaties van de leerlingen zelfs verslechtert.

Een rekenoefening op een digibord

Innovatie?
Bij mediapedagogiek hebben wij vaker gesproken over deze borden. Naar mijn idee is het vooral een veredeld krijtbord met wat meer mogelijkheden. Het is mooi om te zien hoe rijker de lesstof gebracht kan worden bij de leerlingen. Echter wordt ICT op deze manier nog steeds gebruikt in een klassiek frontale manier van lesgeven. Het is vooral de docent die met het bord mag werken, de leerlingen moeten vooral stil blijven zitten en naar het bord en de docent kijken (of 2 medeleerlingen) en vervolgens alsnog hun eigen oefening in het parpieren werkboek maken. Als de leerling gelukt heeft, krijg hij een log apparaatje waarmee hij kan stemmen waarvan hij denkt dat het antwoord is (de digitale versie van je hand opsteken) of mag hij eens naar voren komen om de pen van de docent over te nemen. Vrijwel de meeste borden hebben immers beperkingen in het aantal “schrijvers” op het bord, integendeel met de klassieke krijtbord. Nee, ik vind de digibord nog geen grote doorbraak voor het onderwijs. Mijn grootste vraag is waarom de techniek vooral naar de docent gebracht wordt in een oude klassieke setting. Het is de klassieke fout die wij maken in het onderwijs, het digitaliseren van oude onderwijsmethodes. Het digitaliseren van schoolboeken naar het beeldscherm is hier ook een voorbeeld van. Ik ben er van overtuigd dat wij een veel rijkere en relevanter  leerervaring en leeromgeving kunnen creëren (ala John Dewey) als wij de leerling zelf ook met deze middelen aan de slag kunnen laten gaan.

De multitouchtable
Meer enthousiast word ik dan ook van de multitouchtables zoals die van Microsoft genaamd Microsoft Surface. Een multitouchtable waar meerdere leerlingen mee kunnen werken en die reageert op zijn omgeving en wat je op de tafel zet. Zowel op technisch en didactisch gebied zie ik in dergelijke tafels veel meer mogelijkheden dan de veredelde krijtborden die nu de scholen in worden gesleept voor veel geld en die zo onhandig zijn met een ingewikkelde GUI dat veel oudere docenten er niet mee overweg kunnen. Deze tafels liggen een stuk dichter bij de leerlingen zelf en hoeft niet langer enkel maar een hulpmiddel te zijn van een docent in een klassiek frontale leeromgeving. Misschien zit ik in mijn gedachtes een stap te ver vooruit en is de digibord maar een tussenfase naar iets groters wat betreft ICT in het onderwijs. Toch zou ik het veel interessanter vinden om de mogelijkheden van multitouchtables als Microsoft Surface te verkennen en te onderzoeken. Hopelijk krijg ik daar later nog eens meer de kans voor. De tafel van Microsoft was niet de grootste (max 4 personen), maar zeker de meest indrukwekkenste met hun ontwerp en toepassing.

De Grote Bosatlas op de Microsoft Surface?

Met dank aan TrendMatcher voor de video van de Microsoft Surface

De mens centraal
Een van de dingen die mij opviel op de beurs van de IPON is dat ICT ook in het onderwijs voornamelijk gedreven wordt door techniek. De digibord is een goed voorbeeld van een “technology driven” toepassing van ICT. Er lag weinig nadruk op IC, namelijk Informatie en Communicatie en de rol en plaats van de mens (docent en leerlingen) zelf. In het onderwijs moet er, naar mijn idee, meer uit worden gegaan van de mens waarbij de techniek een ondersteunende rol kan spelen. Niet de techniek de school in slepen omdat “het nu eenmaal kan”.

Zullen wij dan nu in een overgangsfase zitten wat betreft ICT in het onderwijs? Dat de digibord een tussenstap is naar meer innovatieve technieken voor het onderwijs? Wie gebruiken er allemaal digiborden en wat zijn jullie ervaringen er mee?