Tijdens mijn opleiding mediapedagogiek spraken we in de pedagogische sfeer vaak over “het moderne jeugdland”. Daar waar kinderen vroeger in een afgezonderde wereld en mini-maatschappij levenden, ver afgezonderd van de grote boze mensen wereld, worden de kinderen tegenwoordig steeds meer en meer in een hyperreality gezogen die gedomineerd wordt door commerciële partijen om hun merk al vroeg aan de kinderen te laten binden. Het “moderne jeugdland” bestaat niet meer en buiten het zichtveld van ouders krijgen corporaties steeds meer grip op hun kinderen.

Natuurlijk moeten we ook mediawijs naar deze documentaire kijken. Het neemt namelijk nog wel een protectionistische invalshoek en is aardig aan de eenzijdige kant. Toch laat het een kern zien van de relatie tussen media en jongeren en kinderen in deze commerciële gemedialiseerde samenleving. Iedereen die zich bezig houdt met mediawijsheid, media-educatie, jongeren, marketing en alle mediacoaches zouden tenminste de documentaire eens gezien moeten hebben. Ik zou zeggen; kijk en vorm zelf een mening over de documentaire en deze vorm van jongerenmarketing. Gelukkig heeft de Media Education Foundation een vrije licentie gegeven van de documentaire en kan ik hem daarom hier onder (wel eens waar in 7 delen dankzij YouTube) opnemen in deze blogpost. (op klik “Lees meer” als de video fragmenten niet zichtbaar zijn).

Ik ben benieuwd naar jullie reacties van deze documentaire. Hoe denken jullie over de inhoud van de documentaire en/of over het fenomeen “youth marketing” in algemeen?

Zo zeg,… de eerste maand van 2010 vloog alweer voorbij. Nog alle beste wensen gewenst! Tijdens deze wat turbulente start van het nieuwe jaar met hoogte- en dieptepunten in de privesfeer ben ik niet echt aan het bloggen toe gekomen. Dat terwijl er genoeg onderwerpen zijn die ik eens onder de aandacht wil brengen. Technologische ontwikkelingen, zoals de nieuwe iPad, maar ook wat meer maatschappelijke zaken en interessante vondsten en gedachten over mediawijsheid.
Maar nu eerst even wat anders. Ik heb namelijk ook niet stil gezeten de afgelopen maand en ik wil wat projecten onder de aandacht brengen die de moeite waard zijn. Voor deze keer is dat het project “Cyberouders” van de Vereniging Openbaar Onderwijs.

Cyberouders?
Op de website van Cyberouders.nl staat de Cyberouder als volgt omschreven.

“Een cyberouder gaat op school aan de slag om leerlingen, ouders en leerkrachten te begeleiden op de digitale snelweg. Hij (of zij) signaleert of er problemen of ‘gevaarlijke’ digitale situaties zijn en gaat in gesprek met de leerlingen en de ouders waarbij hij in nauw contact blijft met de schoolleiding en het team. Hij is een ambassadeur voor meer aandacht voor internetveiligheid op school en thuis.”

Vergelijk het met de verkeersouder die zich inzet voor veilig verkeer om de school. De Cyberouder is de digitale verkeersleider voor een veilige internetomgeving op school en thuis.

Jij een Cyberouder?
Nee, ik zelf ben geen cyberouder, maar ben op een andere manier betrokken bij het project. Samen met een gevarieerd team ben ik trainer van Cyberouders. Mijn taak is om (in samenwerking met) ouderavonden te verzorgen en cyberouders te werven en te trainen voor dit project.  We gaan al snel van start in regio Midden Nederland komende maanden.

Internetveiligheid
Cyberouders richt zich zoals veel partijen op internetveiligheid. Internetveiligheid is hot! We moeten immers onze kinderen toch wel beschermen tegen de boze wereld van internet? Het mooie van de VOO en hun project Cyberouders is dat ze een positieve insteek hebben voor dit onderwerp en de verantwoordelijkheid van mediaopvoeding van de ouder en de school onder de aandacht brengen. Het gaat immers om een veilige internetomgeving, niet om deze internetomgeving als een boosdoener buiten de school te houden. Grandioos! Ook mijn visie op internetveiligheid en mediaopvoeding en daarom doe ik graag mee met dit project. Ik hoop dat we snel de eerste lichting Cyberouders snel kunnen trainen en dat wij trainers ook veel van elkaar leren. Ook Mediawijzer.net bracht het project al onder de aandacht.

Op iedere school een Cyberouder
En hoe zit het met u? Ook op uw school een Cyberouder? Hoe gaat u thuis of op school met internetveiligheid om? Laat het me gerust weten.

Cyberouders wordt gesteund door het Mediawijsheid Expertisecentrum, Programma Digivaardig en Digibewust en het Ministerie OC&W.
Cyberouders is een van de 11 projecten die in 2009 zijn gefinancierd door Mediawijzer.net.

Ben je elke kerst ook zo zat van al die kerstfilms die je ondertussen al tig keer hebt gezien, maar nog steeds elk jaar worden herhaald? Waarschijnlijk heb ik dan nog wel een filmtip voor je. De laatste tijd kom ik vaker films tegen die erg inspirerend en/of informatief kunnen zijn wanneer we het over mediawijsheid en/of mediapedagogiek hebben. Ik heb er een aantal die zeker de moeite waard zijn. Ik wil zo vlakvoor kerst beginnen met een film van meer dan 30 jaar oud. Ik heb het dan over de film “Network” uit 1976 waarin je een kijkje krijgt in de bikkelharde wereld van de televisiemaatschappij.

Korte samenvatting
Network laat de bittere harde waarheid van de televisiemaatschappij zien. Een wereld met harteloze journalisten die tot alles toe in staat zijn om hoge kijkcijfers te scoren. Een wereld van het manipuleren van mensen via de televisie-media. Sommige mensen omschrijven de film als een aanklacht tegen de grote dominerende rol van televisie in onze maatschappij met de commerciële invloed op journalistiek in het bijzonder (ook in deze huidige tijd van internet en telecommunicatie) en waar journalisten voor alles in staat zijn voor hoge kijkcijfers.

Nieuwslezer Howard Beale van UBS wordt ontslagen omdat de kijkcijfers van zijn nieuwsuitzendingen tegenvallen. Uit wanhoop kondigt mr Beale in zijn uitzending aan om tijdens zijn laatste uitzending zelfmoord te plegen voor de camera. Dit geeft echter een eigenaardige wending, want zijn kijkcijfers schieten omhoog. Hij krijgt een eigen show waar hij als de “Mad Prophet of the airwaves” het vuur aan de schenen legt aan de op winst gebaseerde kapitalistische maatschappij en hoe mensen worden belazerd via de (nieuws)media. Deze show scoort erg hoog door zijn vele humanistische uitspraken en oproep aan de mensen om zich te bevrijden van de greep en illusie van de televisiemaatschappij. Echter duurde deze show ook niet lang. Nadat hij op zijn donder kreeg van de chairman van CCA waar hij voor werkt vanwege zijn uitspraken, is hij genoodzaakt om zijn verhaal aan te passen. Hierna dalen de kijkcijfers weer dramatisch. Mr Beale werd een last. Een last die moest verdwijnen. De laatste gesproken zin, vat dan ook de hele film in een zin samen.

“This was the story of Howard Beale: The first known instance of a man who was killed because of lousy ratings.”

Een fragment uit de film; Mr Beale met zijn nieuwe show als “Mad Prophet of the airwaves“

Actualiteit
Hoewel dit een film is uit 1976, is hij nog steeds actueel. Dit ondanks alle nieuwe mediatechnologien als het internet. Veel van de problemen die mr Beale aankaart in zijn uitzendingen als de depressie, oliecrisis, werkloosheid, hoge misdaadcijfers en meer lijken ook in deze tijd aan de orde van de dag te zijn. En laten we ook vooral niet de sensatiezuchtige manier van kijkcijfers scoren die wij de afgelopen weken ook op onze eigen Nederlandse televisie zagen. Denk hierbij aan het voorval tussen Theo Maassen en Patrica Paay bij De Wereld Draait Door, het weglopen van een moslim-advocaat  en een onbeschofte jounalist bij Pauw en Witteman en er schijnt ook nog het een en ander gemoddergooi plaats hebben gevonden bij Studiosport Daarnaast was deze week ook alle commotie en bemoeizucht van de media en 16 miljoen “experts” rond het “zeilmeisje” Laura. Enkele voorbeelden waarbij het internet slechts als katalysator werkt om aandacht onder de mensen te krijgen. Al met al is Network een gedateerde film, maar met een actueel onderwerp en boodschap. Wat dit met mediawijsheid te maken heeft? Misschien is het in Nederland nog niet zo erg als in Amerika, maar het is goed om te onthouden wat de voornaamste drijfveren zijn in televisieland en hoe ze je kunnen manipuleren. Ook in Nederland vindt dit op een bepaalde manier plaats. Sensatiezucht in de (nieuws)media met het doel van kijkcijfers voorop. Dan heb ik nu dus ook mijn voornaamste kritiekpunten over genoemde voorvallen kunnen bloggen.

Verkrijgbaarheid
Ik weet niet of de film Network nog verkrijgbaar is in de winkel of bij de videotheek. Ik heb hem echter wel kunnen vinden via Bittorrent. Het is misschien even zoeken. Mocht je de film gezien hebben, dan ben erg benieuwd naar je gedachtes over de film. Ben je anders over mediawijsheid gaan denken? Kijk je na het zien van deze film anders naar de televisiewereld? Ik ben benieuwd.

En ongeacht of je de film hebt gezien of niet; Hele fijne kerstdagen en een voorspoedig en mediawijs 2010!

In de eerste instantie is de lessenreeks bedoeld voor betere begripsvorming over informatie op het internet en social software, hoe je het op waarde en betrouwbaarheid kan schatten en hoe je er mee kan participeren. Als opstap naar andere deelgebieden van webwijsheid zoals privacy, digitale identiteit, gaming, mediaboodschappen op het internet en meer. Het gebruik van enkele web 2.0 toepassingen had ik opgenomen, aan de hand van mijn bachelor-thesis “Leren met de www-factor“. Echter nu we halverwege de reeks zijn, lijkt het toch een andere kant op te gaan. Dat is geen ramp, want daar leren wij ook van (Learning by doing), maar toch vraag ik me af waarom.

De 5 reflectievragen
Dit komt vooral vanwege het feit dat ik toch een aantal zaken wat anders had ingeschat. Het eerste daarvan zijn de leerlingen zelf. In het voorgaande jaar in de brugklas (ze zitten nu in klas 2 havo/vwo) hebben ze 5 reflectievragen geleerd over mediageletterdheid, namelijk: “Wie heeft het gemaakt?“, “Waarom is het gemaakt?“, “Wat is de boodschap?” , “Hoe is het gemaakt en met welke technieken?“en “Voor wie is het gemaakt?” (doelgroep) (project Mediageletterdheid, SLO). Ik ging er stiekem van uit dat ze in dit volgend schooljaar deze 5 vragen die ze weten op te noemen ook mee kunnen nemen naar het terrein van het internet. Niets is minder waar dus en het blijkt juist het doel van de lessenreeks te worden om deze koppeling te maken. Wanneer ze informatie zoeken op internet lijken ze over het algmeen de 5 vragen te zijn vergeten en zien we het bekende scenario uit de literatuur; “Het is toch zo, want het staat toch op deze site?“. Dit betekent toch dat we een stap terug moeten doen om de 5 reflectievragen ook op het internet te behandelen en niet alleen bij audiovisuele beelden.

Houding en gedrag
Daarnaast merken we dat vooral de houding en het gedrag om aandacht vraagt. Vaardigheden op het internet doen ze snel op of hebben ze al in grote mate. Je kan wel wat nieuws vertellen wat de leerlingen niet weten, maar er zijn echt geen 8 lessen nodig om uit te leggen hoe een zoekmachine werkt. Dat was ook niet de bedoeling, maar we merken dat het vooral om de houding en de daarbij horende gedrag gaat. Heb je die wat bewuster kunnen maken, dan kun je dieper ingaan op de technische vaardigheden.

“Maar meneer, dat weten we toch al?”
Daarnaast een aantal punten die Kennisnet ook al aanmerkt in hun brochure (PDF). De voornaamste is het feit dat leerlingen denken dat ze alles al weten over het internet. “Maar meneer, dat weten we toch al?” werd me ooit eens gevraagd door een van de leerlingen. Dat maakt het didactisch proces lastiger omdat er toch minder snel iets van je wordt aangenomen.
Een ander punt is de versnippering van de tijd en aandacht door het rooster. Per les kan je een enkele opdracht doen of dingen behandelen. Dit maakt het lastig om alle leerlingen voldoende aandacht te geven om ze aan te sporen niet snel tevreden te zijn met wat ze vinden en om duidelijk te maken waarom.

Onverschilligheid in de media
Daarbij blijft het idee van informatievaardigheden erg abstract voor de leerlingen. Het sluit nog niet goed aan bij de beleving van een 13-14 jarige, ook al richten we ons op een beginnersniveau en op bewustwording waar je naar kijkt. De meeste leerlingen staan er toch wat onverschillig over in. Dit is tevens ook een valkuil voor volwassenen. Ben je ergens niet in geïnteresseerd, dan ben je makkelijker te beïnvloeden via de media, omdat je er toch niet diep in gaat onderzoeken. Sommige leerlingen zijn goed bezig. Sommige interesseert het ook weinig. Voor mij nu dus de vraag hoe je deze laatste leerlingen nou beter kan bereiken. Zelfs bij volwassenen is het al erg lastig, laat staan bij pubers die hun cognitie nog vol in ontwikkeling hebben.

Ontwikkeling in cognitief vermogen
En daarmee het laatste punt. We doen met de lessen een groot beroep op hun cognitief vermogen. Uit de literatuur en onderzoek zoals “Het puberend brein” van Eveline Crone weten we dat het deel van de hersenen die dit voornamelijk voor hun rekenen nemen in deze leeftijd nog vol in ontwikkeling is. Een goede reden om ze daarom te stimuleren op dat gebied, maar je kan daarom ook moeilijk dat gene verwachten van leerlingen in deze leeftijd wat voor volwassenen vanzelfsprekend lijkt te zijn. Misschien daar toch een inschattingsfout mee gemaakt? Is dat de reden waarom het bij audiovisueel materiaal toch makkelijk lijkt te kunnen, omdat hun creativiteit daarbij meer komt kijken, vooral bij het produceren van audiovisueel materiaal?

Filosofie
Zou je denken. Toch zette een andere 14-15 jarige leerling mij aan het denken, de avond na de grote ROC-West Brabant dag van de Waag. (#ROCWB09 op Twitter) De dochter van mijn logeeradres volgt filosofie op school en het viel ook wel op waarom. Een gesprek van ruim 2 uur met constant doorvragen tot de vraag of onze werkelijkheid wel realiteit is en waarom, deed me even doen vergeten met wie ik nou eigenlijk in gesprek was. Fascinerend, waarom heeft zij juist de onderzoekende houding die we graag willen zien op de betreffende VO-school? Is het om haar aard en persoonlijkheid? Komt het door de filosofielessen? Moeilijk om het werkelijk ze zeggen. Ik zou wel een voorstander zijn om filosofie standaard als vak op te nemen in het onderwijs, aangezien het kritisch vermogen en creativiteit daarmee gestimuleerd mee zullen worden. Twee vaardigheden die erg belangrijk zijn voor mediawijsheid (ook volgens David Buckingham). Ik heb in ieder geval die avond een leerling kunnen uitleggen waarom ze het vak wiskunde op school heeft (wat ze maar “een stom vak” vindt) en het kunnen verbinden met een vak die ze erg interessant vind, namelijk filosofie. Nu nog de kunst om iets vergelijkbaars voor elkaar te krijgen met 27 verschillende leerlingen op het gebied van media. Als iemand nog interessante bronnen, tips, mensen, zaken hier over weet, laat het me maar gerust weten. Ik weet dat ik niet de enige ben die op dit gebied bezig is. Een aantal koffieafspraken staan dan ook nog op de agenda. Op dit moment duik ik even weer in het materiaal. Hopelijk kunnen we de komende lessen het vanuit de creatieve kant benaderen.

Hoe dan ook is alles ons een leerzame ervaring. Zowel voor mij als voor de betreffende VO-school. Wel jammer dat ik deze ervaring niet had kunnen opdoen nog tijdens mijn studie. Desondanks hoop ik dat het een opstapje kan vormen om ook online media verder te integreren in hun profiel nieuwe media. In ieder geval staan er al wat leuke dingen op de agenda, zoals het ontwikkelen van een heuse viral als promofilmpje voor de school.

Credits:
Afbeelding 1: Wiki Webwijsheid Kennisnet
Afbeelding 2: Onbekend

Gevonden via Bright.nl

”
Waarheid als eindproduct van onderwijs
De Griekse filosoof Plato zag kennis als pad naar verlichting. Daar vanuit zijn de academici opgericht en vormt het een wortel van ons huidig onderwijs. Hoewel het onderwijs van tegenwoordig een sterk fordistisch karakter heeft en een economische gedrevenheid, is de waarheid wel een product dat centraal staat in het onderwijs. Er wordt geacht dat het onderwijs de waarheid over veel zaken overbrengt op de volgende generatie. Dat waarheid tegenwoordig heel subjectief is, getuigt wel de vele discussies zoals het wel of niet lesgeven over de evolutietheorie.

De ontwrichting van DE waarheid
Toch was de wereld van vroeger een stuk simpeler. Er waren niet veel informatiebronnen en er werd geacht dat de “gevestigde orde” de waarheid over de zaken sprak, zowel in het onderwijs als in de media. Wie herinnert zich immers niet die leraar of je vader die alles wel wist. Met de komst van het internet is dit radicaal verandert. Via het internet valt veel meer informatie te vinden dan enkel die van de gevestigde orde. Vaak zijn ze tegenstrijdig, vaak zijn ze onjuist, vaak verdiepen ze juist de zaken. Hoe dan ook heeft het internet het kenmerk dat er veel meer informatie te vinden is, dan de gevestigde orde te bieden heeft of wilt aanbieden. Jongeren hebben hierdoor de mogelijk om de wereld via de virtuele werkelijkheid te verkennen op basis van hun eigen voorkeuren en interesses. Ze beschikken immers over een venster van de wereld waar ze toegang hebben tot vele meningen, subculturen en lifestyles, ervaringen, discussies, documentaires en meer waarmee ze zich identificeren. In zekere zin vormen jongeren zo hun eigen waarheid in plaats van dat deze wordt opgedrongen door een enkele gevestigde orde.

Meerdere perspectieven dankzij onder andere user generated content

Waarheid en postmodernisme

Een concreet voorbeeld kan zijn hoe er via deze verschillende media verslag wordt gegeven over een bepaalde gebeurtenis. De traditionele media zoals tv en radio laten voornamelijk een eenzijdig beeld vertonen. In de tijd van de golfoorlog stond CNN klaar om verslag te doen hoe onze westerse troepen hun werk deden. Volgens de filosoof Jean Baudrillard heeft deze oorlog nooit plaats gevonden, zoals wij die via de media beleefd hebben. Deze gevestigde orde van de media liet bijvoorbeeld voornamelijk zien hoe wij met een precisieraket een doelwit uitschakelden, maar lieten niet zien hoe wij duizenden Iraki’s plat hebben gebombardeerd via carpet bombing. De media creëert samen met de consumptiemaatschappij een schijnwerkelijkheid die Baudrillard de “hypereality’ noemt. Tegenwoordig is het geval dat via de nieuwe media als het internet een gebeurtenis van verschillende kanten kan worden belicht, vanwege de user-generated karakter van het internet. In het conflict tussen Israël en Palestina werd er van beiden kanten verslag gedaan door de burgers via sociale netwerken als Twitter en Flickr. Op het moment van schrijven is het in Iran het geval dat er alleen maar informatie beschikbaar is via deze burgerjournalistiek. Het verschil met de traditionele media is echter dat er via het internet zoveel informatie van allerlei perspectieven beschikbaar is, dat je daar je eigen waarheid uit moet creëren. Je hebt informatie uit verschillende kanalen en het is aan jou om te bepalen wat wel en niet waar is. Dit maakt het internet tot een typisch post-modernistisch verschijnsel.

Concurrentie met het onderwijs
Het huidige onderwijs is een andere gevestigde orde van de waarheid. Het is daarom ook geen verrassing dat nieuwe media als het internet ook met dit onderwerp in conflict komt met het onderwijs. Het onderwijs moet immers concurreren met de grote massa van het internet, maar zelfs ook met de meer traditionele media met zenders als Discovery Channel en National Geographic en andere documentaires. Een docent moet van goede huize komen, wil hij zijn leerlingen van zijn waarheid overtuigen. Dankzij de media en vooral het user-generated internet, heeft het onderwijs veel moeten inleveren op zijn kennisautoriteit.

Valkuilen
Dat deze ontwikkelingen problemen oplevert voor het onderwijs is dan ook geen grote verrassing. We kennen immers allemaal wel de verhalen van de knip-en-plak generatie, jongeren die hun werkstukken bij elkaar knippen en plakken vanaf het internet. Ook kent het internet vele valkuilen als het om informatie en waarheid gaat en zijn er veel onbetrouwbare bronnen en (bewust) gemanipuleerde informatie. Een ander probleem kan meer op psychologisch vlak liggen, namelijk cognitieve dissonantie. 21 Het verschijnsel dat een leerling de informatie van school afwijst en/of bestrijdt, omdat het in strijd is met de informatie die hij al heeft opgepikt uit de media.

Het belang van media-educatie en mediawijsheid
Kortom is nieuwe media als het internet ook op filosofisch en kennisniveau een ontwrichtende techniek voor het onderwijs, zoals Dr Michael Wesch ook al aangaf. Het product waarvoor het onderwijs in het leven is geroepen, namelijk kennis, valt nu ook overal in de media te vinden. Jongeren gebruiken de media ook als educatief middel. (zo wordt porno als educatief materiaal voor de seksuele ontwikkeling gebruikt door jongeren, met alle gevolgen van dien). Het onderwijs moet er mee concurreren en er voor waken dat leerlingen niet de “verkeerde” informatie oppakken. Vaak resulteert dit weer in allerlei gesloten oplossingen als verbieden en blokkades. Het blokkeren en verbieden van het gebruik van de online encyclopedie Wikipedia is hier een goed voorbeeld van. Het is echter de vraag of de leerlingen hier mediawijzer van worden. In plaats van het verbieden van alternatieve waarheden en het “verkopen” van hun eigen waarheid en normen, kan in het kader van mediaeducatie de leerlingen beter worden geleerd hoe deze nieuwe media werken en hoe je er een correcte beeldvorming en dus een waarheid mee kan ontwikkelen. Bewust en kritisch omgaan met deze media staat immers centraal bij mediawijsheid. Dit zou een meer socratische insteek zijn, immers de Griekse Filosoof Socrates zei dat niet zozeer het aanleren van kennis, normen en waarden van belang is, maar het vermogen om nieuwe waarheden en normen te scheppen.

“

Opkomst sociale en mobiele media
Opvallend aan deze versie is de benoeming hoe snel ons medialandschap verandert, zoals de opkomst van de sociale en de mobiele media. Aan enkele voorbeelden hebben we ook uitgebreid aandacht besteed bij de master Mediapedagogiek, zoals de Amerikaanse verkiezingen met Barack Obama.

Mediawijs perspectief
Jammer vind ik, is dat ik al deze ontwikkelingen nog maar weinig tegenkom als we het over mediawijsheid hebben, zoals bij de workshop “Mediawijsheid in toekomstig perspectief” op het congres van Media4You waar ik onlangs was. We hebben het dan nog vaak over media als tv, radio en de krant. Wanneer we het over internet hebben, praten we vooral vanuit het protectionisme; over de gevaren, slechte invloed, pornografie, privacy, en “pas op!”. David Buckingham gaf in zijn boek Media Education al aan dat we dezelfde protectionisme ook hadden op het gebied van tv, radio en de krant in de vorige eeuw. Ik kwam pas geleden ook deze powerpoint (<- Download!) tegen die dit helder op een rijtje zet. Ik hoop dat we deze eenzijdige insteek snel voorbij zijn en de genoemde ontwikkelingen in Did You Know 4.0 ook vanuit een omarmde en modern perspectief kunnen toepassen in mediawijsheid en media-educatie projecten. Did You Know 4.0 laat een beeld zien en geluid horen van een medialandschap die ik nog onderbelicht vind ik de huidige mediawijsheid initiatieven.

Jetix
Komende tijd is het dan ook zo ver. Een tweetal commercials geproduceerd door de leerlingen van een 2e klas HAVO/VWO zal te zien zijn op Jetix. Deze commercials zijn gemaakt voor een spelletjesfabrikant (en neee.. geen videogames, maar een echt fysiek gezelschapspel) . Het leuke is nog dat de commercials niet echt “af” zijn. Er is een wedstrijd aan gekoppeld waarbij iedereen een vervolg op de commercial mag maken en deze op YouTube mag plaatsen. De inzending met de meeste “hits” winnen een prijs.

Nieuwsitem JeugdJournaal
Het Jeugdjournaal van de NOS besteedde een nieuwsitem aan deze school en deze praktijkopdracht.  Geplaatst met een code om te embedden, kan ik het niet laten om deze jullie niet te tonen. Bekijk het zelf eens voor een impressie

Komende weken.. webwijsheid
Komende week ga ik met dezelfde klas aan de slag op het gebied van informatievaardigheden en social media, of zoals ik het genoemd heb “webwijsheid“. Onder begeleiding van de docent en tevens projectleider zal ik een 8-tal lessen verzorgen die ik tijdens de master Mediapedagogiek heb ontwikkeld samen met het TSG Zwolle. Ik hoop alleen dat ik enigzins in de buurt kom van het enthousiasme van deze afgelopen periode.

Best practise
Het TSG Zwolle is een uitstekende “best practise” van mediawijsheid in het onderwijs. Samen maken we ook deel uit van het Mediawijsheid Expertisecentrum. Ik hoop binnenkort de commercials eens voorbij te zien komen op de buis van “onze klas”.

Geweld in videogames! We hebben er regelmatig over gehad bij de Master Mediapedagogiek. Bovenstaande een intro over dit onderwerp van het programma “Bullshit!” van de Amerikaanse googlelaars.. uhm…. goochelaar-duo Penn Jillette en Teller. Het idee en het onderwerp waar we over spraken bij Mediapedagogiek is dat gewelddadige videogames onze lieve jonge kinderen in gewelddadige moordlustige etters veranderen die met wapens rond schieten en rijkelijk het bloed laten vloeien. Kortom; gewelddadige videogames veroorzaken gewelddadig gedrag, in de categorie “bloeddorstige seriemoordenaars”. Genoeg mensen die games als GTA4 van de schappen willen laten verdwijnen, omdat ze denken dat deze games gewelddadig gedrag veroorzaken bij onze kinderen. Maar wat is hier nu precies van waar? Onderzoeken spreken elkaar tegen en er is geen duidelijk bewijs voor deze beweringen. Penn&Teller namen de proef op de som en wijden er een programma aan en gingen een (niet zo heel wetenschappelijk) experiment aan om een lief klein jongetje in een moordlustig monster te veranderen door al die games die hij speelt… en alles om 150 punten natuurlijk.

Hoe dat uitpakte? Bekijk dan onderstaande samenvatting van dit experiment van het duo (of eigenlijk hun directors als je hun mag geloven). Gewoon even kijken. Beelden zeggen meer dan 1000 woorden.

De afsluiting stelt wel een aantal goede vragen. Waarom maken we ons niet druk om al die dodelijke gevallen en gewonden bij school-voetbal en andere sporten? De vergelijking kende ik ergens van. Volgens mij vonden ze een stukje inspiratie bij Steven Johnson. Late we voor de grap ze eens naast/onder elkaar te leggen.

Ik zou echter even zeggen: “Download zelf even de hele aflevering van deze Penn&Teller, als je geïnteresseerd bent in dit onderwerp. Uiteraard is het televisie, maar hun punt is scherp en to-the-point”. Is nu goed te vinden via Bittorent zoals Piratebay, Mininova of Isohunt. Even zoeken op Season 06 episode 03. Wel mondje dicht tegen Buma Stemra en Brein hoor… Wat mensen wel gewelddadig maakt, daar over later meer..

Het is ondertussen alweer ruim 2 a 3 weken geleden dat ik mijn handtekening mocht zetten op een stukje papier dat vertelt dat ik naast de titel Bachelor of Multimedia nu ook de titel Master of Education mag voeren. Op 26 Augustus hebben de eerste lichting studenten hun Master diploma pedagogiek met als profiel Mediapedagogiek mogen ontvangen. Een verslagje van deze avond valt hier te vinden, door mijn (oud)docent Bertrand. Een profiel waarbij zowel studenten met een media- als een pedagogische vooropleiding toegang tot hebben. Gecombineerd vertellen mijn bachelor en master diploma’s waar ik mij tijdens mijn studie op heb gericht, namelijk het snijvlak met communicatie en media met opvoeding, onderwijs en ontwikkeling van kinderen, jeugd en ook wel beetje de volwassenen (want zeg nou zelf.. wij volwassenen hebben op dit gebied ook nog veel te leren ). Maar wat nu? Waar ben ik nu mee bezig en wat wil ik nu eigenlijk?

En nu?
Op dit moment ben ik dan ook op zoek naar een baan in dit veld. Ik zou graag mijn bijdrage willen leveren voor de bevordering van mediawijsheid in onze samenleving en met name het onderwijs. Iedereen die een tip heeft in welke vorm dan ook; het is van harte welkom .Het feit dat ik echter daar nu nog geen vaste vorm in heb gevonden, wil niet zeggen dat ik stil zit. Een kleine greep van mijn recente activiteiten. Wellicht over een aantal er van later meer, die wellicht interessant zijn voor een eigen blogpost.>

• Verzorgen van workshop mediawijsheid bij SKVR Summerschool.
• Bijdrage geleverd en mee gedraaid in de week van het Natural Networking Festival in de Drentse bossen. Daar heb ik allerlei verschillende workshops en lezingen gevolgd, waaronder een lezing van Wubbel Ockels en een bijdrage geleverd voor een case over de rol en toekomst van de bibliotheek in de digitale 21e eeuw. Eigenlijk was dit mijn vakantie die ik nog tegoed had.
• Ondersteuning van de voorbereiding en implementatie van mijn lesonderdeel van de medialeerlijn op een VO-school. Dit was voornamelijk mijn afstudeerproject bij de master mediapedagogiek, waar ik de school u op freelance basis in ondersteun.
• Dit vorige punt heeft geleid dat ik nu in het leernetwerk mediageletterdheid van de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) uitgenodigd ben om mijn bijdrage toe te lichten en te presenteren. Daar moet ik natuurlijk wel wat moois van maken.
• Deze week sta ik ook het duo van MediaGenius bij voor een media-educatie project in Utrechtse wijk Overvecht. Ik zal ze de komende weken, zolang mijn agenda dat toelaat hun helpen met het geven van media-educatie workshops op verschillende basisscholen in deze wijk.

Door deze verschillende klussen zit ik de mogelijkheden te verkennen om hier een eigen parttime onderneming in te beginnen. Vandaar dat ik nog even met de Kamer van Koophandel en andere geïnteresseerden een kop koffie heb gedronken tijdens een van hun seminars.

Al met al verveel ik me dus niet. Ook wil ik deze blog een betere invulling en functie geven, want als experiment tijdens mijn studie zit het er nu op. Het is misschien interessant om nog eens uit een te zetten wat dit experiment dan heeft opgeleverd. Dat bewaar ik voor een andere blogpost. Nu ondertussen lekker aan de slag met de freelance klussen en op zoek naar een “echte vaste baan”.

Stay tuned!

Een tijdje terug las ik op de blog John van Dongen een blogpost tegen met bovenstaande video en waarin hij een stuk van een docente uit de Gelderlander citeerde. De docente pleitte daarin voor de mogelijkheden van het (beter) inzetten van multimedia en internet. Daarbij pleitte zo ook voor het doceren van nieuwe media aan de docenten, omdat ze nauwelijks op de hoogte zijn van de vele mogelijkheden van het internet en de relatie met mediawijsheid. Het stuk kwam me heel bekend voor, toen ik het artikel van de Gelderlander las. Even later drong het tot me door. Ik had zeker een maand eerder al contact met de docente, Ellen Tapia-Quilodrán, die mij toen mailde met de vraag of ze voor haar opiniestuk voor haar afstuderen, mocht citeren en verwijzen naar mijn blog en beachelor thesis “Leren met de www-factor“. De wereld blijkt soms klein te zijn en kom je uiteindelijk iets tegen wat beïnvloed is door iets wat jezelf eerder hebt gedeeld. De kracht van sociale media. Ellen Tapia-Quilodrán maakt in haar artikel een aantal scherpe punten over de huidige mediaeducatie-initiatieven. Op enkele punten wil ik dan ook even ingaan. Namelijk het gebruik van multimedia in het onderwijs en de plaats van web 2.0 in mediaeducatie. Ik citeer haar:

Er zijn steeds meer scholen die in het kader van het Studiehuis lesmethodes aankopen bij uitgeverijen waarbij een cd-rom wordt geleverd met interactieve lessen. Ondanks het pc-gebruik bij deze methodes blijft de informatievergaring en -verwerking vrij lineair. Er wordt informatie gegeven in de vorm van filmpjes en (gesproken) tekst, die vervolgens getoetst wordt door middel van vragen of een schrijfopdracht. Als al gebruik wordt gemaakt van internet gebeurt dat meestal met zoekmachines, in een uitzonderlijk geval wordt internetencyclopedie Wikipedia geraadpleegd. Het is te betreuren dat de mogelijkheden van internet niet optimaler worden ingezet binnen het onderwijs.

Ik kan me hier alleen maar bij aansluiten. In mijn tijd bij mijn studie Communication and Multimedia Design heb ik een paar keer te maken gehad met educatieve opdrachten, wat vaak een multimediale ondersteuning van de lessen in hield. Veel studenten en de niet nader te noemen educatieve uitgever (die iedereen wel kent) blijven vaak steken bij het copy-pasten van de lesinhoud uit de boeken, inclusief de meer-keuze-vragen om die vervolgens in een mooi vormgegeven omgeving of verhaaltje te plaatsen. Dit werkt echter niet en dat is wat educatieve games een slechte naam heeft bezorgd. We willen vaak de nieuwe middelen en media inzetten op de manier zoals we van het oude bekend mee bekend zijn. Dit is hoe een “design-patron” vaak verloopt. Zo ook met multimedia in het onderwijs. Het is een vergelijkbare manier hoe internet in de jaren ‘90 van de vorige eeuw werd gebruikt voor e-commerce; het klakkeloos kopiëren van de folder naar het beeldscherm. Het is inderdaad jammer dat we met veel moeite nauwelijks vooruit komen in het onderwijs. Met betreft internet en informatievaardigheden blijven we vaak steken bij het gebruiken van zoekmachines en vormen van zoekopdrachten. En daarmee kom ik naar het volgend punt.

Internet is een ideaal medium voor kennisoverdracht en in te zetten voor alle schoolvakken. De leerling zou zich buiten de gebaande paden van de methodische (media-)educatie moeten kunnen bewegen. Zo heeft hij de mogelijkheid zijn talenkennis online toe te passen of gebruik te maken van web 2.0-toepassingen voor het vergaren, selecteren, ordenen, uitwisselen en verwerken van informatie die voor alle schoolvakken toepasbaar is. De wereld van web 2.0 opent deuren die het leeuwendeel van de digitale methodes van uitgeverijen gesloten laten en biedt leerlingen de mogelijkheid op wereldwijde schaal samen te werken met andere scholieren. Om leerlingen dit te kunnen laten doen, is het belangrijk dat zij leren welke bronnen betrouwbaar zijn en hoe zij relevante informatie uit de grote hoop moeten filteren.

Hulde! Ik kan me er alleen maar bij aansluiten. Bij mijn Masteropleiding Mediapedagogiek is dit mijn visie en kerndoel van mijn project die ik dat jaar heb gedraaid. Bij het ontwikkelen van een lessenreeks informatievaardigheden en internet ten behoeve van een medialeerlijn op een VO-school, heb ik dit ook als uitgangspunt genomen. Naast het gebruik van zoekmachines als Google, komen daar ook het gebruik van web 2.0 toepassingen aan bod voor het selecteren, opslaan en delen van informatiebronnen en maken leerlingen hun eigen “webstuk” in plaats van een werkstuk op papier die alleen de docent leest. Uiteindelijk moet dergelijke informatievaardigheden ook in dienste staan van andere vakken en profielen. Daarnaast is het een opstap naar een aanvulling op de medialeerlijn op het gebied van social media en internet. Het verband tussen de sociale media als het internet met mediaeducatie en mediawijsheid komt nog maar amper naar voren in de huidige initiatieven. Als dat echter wel gebeurt, dan gaat het meestal om veiligheid en de gevaren van het internet. Dat is natuurlijk ook belangrijk, maar er is veel meer dan dat, zeker op het gebied van onderwijs, zoals Ellen mooi aangeeft.

Media-educatie is nog geen verplicht vak, maar met het oog op de kennismaatschappij is het slechts een kwestie van tijd voordat dit wordt ingevoerd. De vraag rijst hoe scholen zich hierop voorbereiden, als zij dat al doen.

Media-educatie is inderdaad een vakgebied die steeds meer gewicht krijgt voor de algemene ontwikkeling van de toekomstige burgers in onze samenleving. Zeker gezien het feit dat wij onze werkelijkheid steeds meer baseren op basis op wat we waarnemen in onder andere de media, of te wel de “hyper-reality”.  Of het een apart vak moet worden, is nog maar de vraag. Beter kunnen de huidige vakken, met name zoals Nederlands en Maatschappijleer een “update” krijgen op de langere termijn.

Als docent in opleiding heb ik tijdens stages meegemaakt hoe de generatiekloof tussen docenten en leerlingen met de dag groeit. Terwijl leerlingen zich aansloten bij forums en nieuwsgroepen, vanuit de klas twitterden dat zij zich verveelden en krabbels achterlieten op de Hyvespagina van hun klasgenoten, leerden de docenten hoe zij hun e-mail moesten openen.

Dit is inderdaad een bekend beeld. Echter zie je vaak hoe docenten hier op reageren, namelijk verboden en blokkades, om zo een vorm van controle niet te verliezen, zoals we ook zien in de video.

Ik ben erg benieuwd hoe mediaeducatie zich in het onderwijs gaat ontwikkelen EN hoe mediaeducatie zich mee ontwikkelt met de ontwikkelingen van de nieuwe media. We schieten er immers ook weinig mee op, als we gaan onderwijzen hoe enkel de media van de afgelopen 50 jaar is geweest en niks tot weinig met de nieuwe en toekomstige media doen. Ik probeer daarin mijn steentje bij te dragen.

Ken jij ook voorbeelden van scholen die aan media-educatie doen? Als je in het onderwijs werkt, hoe gaan jullie daar dan mee om? Welke obstakels kom je tegen om nieuwe media te implementeren in het onderwijs, zoals in de voorbeelden van Ellen? Ik hoor graag jullie ervaringen.

Piep!….Piep!….. Piep!… Zo klonk ongeveer de afgelopen 2-3 maanden mijn blog die enkel nog aan de beademing lag. In al die tijd niks meer gepost op mijn eigen webstekje en kanaal. Schande eigenlijk…. en eigenlijk moet ik mijn excuses aanbieden aan mijn lezers die aangaven wel benieuwd naar een aantal zaken te zijn. Bij deze dus. Zo ben ik nog steeds een impressie en verslag schuldig van de MediaLab-avond in Enschede op 14 mei. De oplettende mensen hebben mij natuurlijk wel altijd kunnen volgen via Twitter.

Afronden Master Mediapedagogiek
Waar ben ik dan zo druk mee bezig (geweest) de laatste tijd? In eerste instantie is dat het afronden van mijn Masteropleiding Mediapedagogiek. Op dit moment ben ik met de laatste loodjes bezig en werk ik nog aan een implementatie advies voor een lessenreeks “webwijsheid en informatievaardigheden” voor een voortgezet onderwijs school die het volgend schooljaar daarmee gaat beginnen in kader van hun medialeerlijn. Dus echt vakantie is het voor mij nog niet, maar zo’n ramp is dat niet. In augustus zijn dan de laatste formaliteiten, zoals eindpresentatie en eindgesprekken en dergelijke. In de tussentijd ook diep aan het nadenken wat mijn volgende stap na mediapedagogiek zal zijn en waar ik me op wil gaan richten. In dat kader bedacht ik me dan ook…”wat doe ik met mijn blog die nog aan de beademing ligt?”

Euthanasie of reanimatie?
Over mijn project en mediapedagogiek later meer. Ik zal dan ook even ingaan op wat bevindingen die deed zoals bij de Medialab-avond. De vraag is nu wat ik met dit weblog ga doen. De stekker er uit?… Nou nee… ik denk dat een reanimatie het wel waard kan zijn. Ik dacht dat met de komst van MediaWijzer.net dat er een prominente blog op het gebied van mediawijsheid zou komen. Echter valt dat een beetje tegen. De website lijkt sinds de lancering wat stil de staan. Mogelijk zit die site aan de zelfde beademing als de mijne? Hoe dan ook, mij leek het wel een idee om mijn eigen blog in het teken van mediawijsheid en mediapedagogiek opnieuw leven in te blazen. Met een nieuwe insteek, een nieuw jasje en een portal voor mijn eigen bezigheden en gedachtes. Eigenlijk wat het had moeten zijn, maar verder dan een experiment voor mijn eigen opleidingen is het nooit echt gekomen, ondanks dat het wel interessante dingen heeft opgeleverd.

Dus ik haal de bezem door de blog en probeer er weer nieuw leven in te blazen en een nieuwe vorm te geven. Ik heb namelijk mijn blog niet voor niks. Hopelijk kan ik iedereen dan daar ook weer terug zien.

Het belooft een boeiende avond te worden, 14 mei in Enschede. Om een lang verhaal kort te maken, verwijs ik iedereen graag door naar onderstaande flyer van de medialabavond. Mijn vraag is nu natuurlijk: kom jij ook? . Misschien dan tot donderdag de 14e? Voor de mensen die het moeten missen zal ik later een verslag van het debat en de avond schrijven. Het wordt helaas niet gestreamd, bij het gebrek aan een internetverbinding.

Klik voor een grotere leesbare versie:

Eenmaal aangekomen in de Jaarbeurs Utrecht, waar ik met twee andere medestudentes Mediapedagogiek naar toe ben gereisd, en na een poos wachten in een lange rij voor de ticketbalie, kon ik de beursvloer betreden. Ik had zelf een vol gepland schema met workshops, dus ik nam van de gelegenheid gebruik om eerst eens de beurs af te lopen en te kijken welke wonderbaarlijke dingen ik wel niet tegen zou komen. Wat ik daar al zo tegen kwam? Laat ik dat even in een rode draad samenvatten.

Digiborden en nog meer digiborden
De beursvloer stond voor 2/3 deel, misschien wel 3/4 deel, vol met stands die hun versie van een digitale whiteboard aan de man wilden brengen. Soms bemand met mannen (of dames) in strakke pakken, probeerden ze je uit te leggen wat de meerwaarde is van hun whiteboard vergelijken met een andere. Een andere aanbieder heeft hun bord plat gelegd en een prototype gemaakt van een table. Zo buggy als wat en nog steeds gewoon een whiteboard. Echter spring je er al snel uit als je board niet hoeft op te hangen, maar lekker neer kan leggen. Bij de lezing “PO/VO, Stap in de wereld van het interactieve klaslokaal” van het ActiveBoard kreeg ik te zien hoe interactief je de klas kan maken met een smsfunctie voor leerlingen. Met een log ding dat op een mobiele telefoon lijkt, kan de leerling zijn antwoord door smsen. Mijn eerste vraag was: “Heb ik daar zo’n bord voor nodig?” Tijdens de TeachMeet bleek van niet, dankzij TrendMatcher aka Willem Karssenberg. Enkele standhouders zoals Apple en Microsoft hadden heel wat anders te bieden dan digitale whiteboards, maar het leek wel of de digitale whiteboard DE gadget is die overal de klaslokaal in moet worden gesleept. Ik wist wel dat het een trend is die nu plaats vindt in het onderwijs, maar had niet gedacht dat deze gadget zo commercieel aan de man wordt gebracht voor het onderwijs. Wat veranderd er nou werkelijk hiermee in het onderwijs? Ok.. je kan wat zaken leuker en meer audiovisueel laten zien op je bord, maar verder dan mijn reactie “Leuk” kwam ik niet echt. Heeft het echt een meerwaarde voor het leerproces van de leerling of is het enkel een handig hulpmiddel en gadget voor de docent? Ik hoorde van een medebezoeker in de workshop “De toekomst voor onderwijs en ICT” dat het enkel audiovisueel uitleggen van de stof op een bord de leerprestaties van de leerlingen zelfs verslechtert.

Een rekenoefening op een digibord

Innovatie?
Bij mediapedagogiek hebben wij vaker gesproken over deze borden. Naar mijn idee is het vooral een veredeld krijtbord met wat meer mogelijkheden. Het is mooi om te zien hoe rijker de lesstof gebracht kan worden bij de leerlingen. Echter wordt ICT op deze manier nog steeds gebruikt in een klassiek frontale manier van lesgeven. Het is vooral de docent die met het bord mag werken, de leerlingen moeten vooral stil blijven zitten en naar het bord en de docent kijken (of 2 medeleerlingen) en vervolgens alsnog hun eigen oefening in het parpieren werkboek maken. Als de leerling gelukt heeft, krijg hij een log apparaatje waarmee hij kan stemmen waarvan hij denkt dat het antwoord is (de digitale versie van je hand opsteken) of mag hij eens naar voren komen om de pen van de docent over te nemen. Vrijwel de meeste borden hebben immers beperkingen in het aantal “schrijvers” op het bord, integendeel met de klassieke krijtbord. Nee, ik vind de digibord nog geen grote doorbraak voor het onderwijs. Mijn grootste vraag is waarom de techniek vooral naar de docent gebracht wordt in een oude klassieke setting. Het is de klassieke fout die wij maken in het onderwijs, het digitaliseren van oude onderwijsmethodes. Het digitaliseren van schoolboeken naar het beeldscherm is hier ook een voorbeeld van. Ik ben er van overtuigd dat wij een veel rijkere en relevanter  leerervaring en leeromgeving kunnen creëren (ala John Dewey) als wij de leerling zelf ook met deze middelen aan de slag kunnen laten gaan.

De multitouchtable
Meer enthousiast word ik dan ook van de multitouchtables zoals die van Microsoft genaamd Microsoft Surface. Een multitouchtable waar meerdere leerlingen mee kunnen werken en die reageert op zijn omgeving en wat je op de tafel zet. Zowel op technisch en didactisch gebied zie ik in dergelijke tafels veel meer mogelijkheden dan de veredelde krijtborden die nu de scholen in worden gesleept voor veel geld en die zo onhandig zijn met een ingewikkelde GUI dat veel oudere docenten er niet mee overweg kunnen. Deze tafels liggen een stuk dichter bij de leerlingen zelf en hoeft niet langer enkel maar een hulpmiddel te zijn van een docent in een klassiek frontale leeromgeving. Misschien zit ik in mijn gedachtes een stap te ver vooruit en is de digibord maar een tussenfase naar iets groters wat betreft ICT in het onderwijs. Toch zou ik het veel interessanter vinden om de mogelijkheden van multitouchtables als Microsoft Surface te verkennen en te onderzoeken. Hopelijk krijg ik daar later nog eens meer de kans voor. De tafel van Microsoft was niet de grootste (max 4 personen), maar zeker de meest indrukwekkenste met hun ontwerp en toepassing.

De Grote Bosatlas op de Microsoft Surface?

Met dank aan TrendMatcher voor de video van de Microsoft Surface

De mens centraal
Een van de dingen die mij opviel op de beurs van de IPON is dat ICT ook in het onderwijs voornamelijk gedreven wordt door techniek. De digibord is een goed voorbeeld van een “technology driven” toepassing van ICT. Er lag weinig nadruk op IC, namelijk Informatie en Communicatie en de rol en plaats van de mens (docent en leerlingen) zelf. In het onderwijs moet er, naar mijn idee, meer uit worden gegaan van de mens waarbij de techniek een ondersteunende rol kan spelen. Niet de techniek de school in slepen omdat “het nu eenmaal kan”.

Zullen wij dan nu in een overgangsfase zitten wat betreft ICT in het onderwijs? Dat de digibord een tussenstap is naar meer innovatieve technieken voor het onderwijs? Wie gebruiken er allemaal digiborden en wat zijn jullie ervaringen er mee?