Jeroen Gerth » opvoeding

Consuming Kids; de commercialisering van de kindertijd

Jeroen — Tue, 02 Mar 2010 10:40:12 +0000

Waarom is media-educatie en mediawijsheid zo belangrijk in de hedendaagse opvoeding? Via Hyves kwam ik op het spoor van de documentaire “Consuming Kids” van de Media Education Foundation. Ik vond het vreemd dat ik deze documentaire nooit eerder had gezien of nooit ten sprake was gekomen tijdens mijn opleiding. De documentaire schept een beeld van het fenomeen wat tegenwoordig bekend staat als “Youth Marketing”, als gevolg van de commercialisering van de kindertijd. Het idee achter youth marketing is simpel; al vanaf de geboorte is iemand een consument en dient die gebonden te worden aan jouw merk. Praat vroeg met deze (toekomstige) consumenten en je bouwt een levenslange commerciële relatie met hun op. Dit concept staat ook bekend als “Cradle to Crave” in de marketing wereld en de documentaire laat zien dat veel marketeers niet vies zijn om daar onethische methodes bij te gebruiken.

Tijdens mijn opleiding mediapedagogiek spraken we in de pedagogische sfeer vaak over “het moderne jeugdland”. Daar waar kinderen vroeger in een afgezonderde wereld en mini-maatschappij levenden, ver afgezonderd van de grote boze mensen wereld, worden de kinderen tegenwoordig steeds meer en meer in een hyperreality gezogen die gedomineerd wordt door commerciële partijen om hun merk al vroeg aan de kinderen te laten binden. Het “moderne jeugdland” bestaat niet meer en buiten het zichtveld van ouders krijgen corporaties steeds meer grip op hun kinderen.

Natuurlijk moeten we ook mediawijs naar deze documentaire kijken. Het neemt namelijk nog wel een protectionistische invalshoek en is aardig aan de eenzijdige kant. Toch laat het een kern zien van de relatie tussen media en jongeren en kinderen in deze commerciële gemedialiseerde samenleving. Iedereen die zich bezig houdt met mediawijsheid, media-educatie, jongeren, marketing en alle mediacoaches zouden tenminste de documentaire eens gezien moeten hebben. Ik zou zeggen; kijk en vorm zelf een mening over de documentaire en deze vorm van jongerenmarketing. Gelukkig heeft de Media Education Foundation een vrije licentie gegeven van de documentaire en kan ik hem daarom hier onder (wel eens waar in 7 delen dankzij YouTube) opnemen in deze blogpost. (op klik “Lees meer” als de video fragmenten niet zichtbaar zijn).

Ik ben benieuwd naar jullie reacties van deze documentaire. Hoe denken jullie over de inhoud van de documentaire en/of over het fenomeen “youth marketing” in algemeen?

Ook op jouw school? De Cyberouders!

Jeroen — Mon, 01 Feb 2010 10:15:29 +0000

Zo zeg,… de eerste maand van 2010 vloog alweer voorbij. Nog alle beste wensen gewenst! Tijdens deze wat turbulente start van het nieuwe jaar met hoogte- en dieptepunten in de privesfeer ben ik niet echt aan het bloggen toe gekomen. Dat terwijl er genoeg onderwerpen zijn die ik eens onder de aandacht wil brengen. Technologische ontwikkelingen, zoals de nieuwe iPad, maar ook wat meer maatschappelijke zaken en interessante vondsten en gedachten over mediawijsheid.
Maar nu eerst even wat anders. Ik heb namelijk ook niet stil gezeten de afgelopen maand en ik wil wat projecten onder de aandacht brengen die de moeite waard zijn. Voor deze keer is dat het project “Cyberouders” van de Vereniging Openbaar Onderwijs.

Cyberouders?
Op de website van Cyberouders.nl staat de Cyberouder als volgt omschreven.

“Een cyberouder gaat op school aan de slag om leerlingen, ouders en leerkrachten te begeleiden op de digitale snelweg. Hij (of zij) signaleert of er problemen of ‘gevaarlijke’ digitale situaties zijn en gaat in gesprek met de leerlingen en de ouders waarbij hij in nauw contact blijft met de schoolleiding en het team. Hij is een ambassadeur voor meer aandacht voor internetveiligheid op school en thuis.”

Vergelijk het met de verkeersouder die zich inzet voor veilig verkeer om de school. De Cyberouder is de digitale verkeersleider voor een veilige internetomgeving op school en thuis.

Jij een Cyberouder?
Nee, ik zelf ben geen cyberouder, maar ben op een andere manier betrokken bij het project. Samen met een gevarieerd team ben ik trainer van Cyberouders. Mijn taak is om (in samenwerking met) ouderavonden te verzorgen en cyberouders te werven en te trainen voor dit project. We gaan al snel van start in regio Midden Nederland komende maanden.

Internetveiligheid
Cyberouders richt zich zoals veel partijen op internetveiligheid. Internetveiligheid is hot! We moeten immers onze kinderen toch wel beschermen tegen de boze wereld van internet? Het mooie van de VOO en hun project Cyberouders is dat ze een positieve insteek hebben voor dit onderwerp en de verantwoordelijkheid van mediaopvoeding van de ouder en de school onder de aandacht brengen. Het gaat immers om een veilige internetomgeving, niet om deze internetomgeving als een boosdoener buiten de school te houden. Grandioos! Ook mijn visie op internetveiligheid en mediaopvoeding en daarom doe ik graag mee met dit project. Ik hoop dat we snel de eerste lichting Cyberouders snel kunnen trainen en dat wij trainers ook veel van elkaar leren. Ook Mediawijzer.net bracht het project al onder de aandacht.

Op iedere school een Cyberouder
En hoe zit het met u? Ook op uw school een Cyberouder? Hoe gaat u thuis of op school met internetveiligheid om? Laat het me gerust weten.

Cyberouders wordt gesteund door het Mediawijsheid Expertisecentrum, Programma Digivaardig en Digibewust en het Ministerie OC&W.
Cyberouders is een van de 11 projecten die in 2009 zijn gefinancierd door Mediawijzer.net.

14 mei Medialab Enschede; Jongeren, (media)kunst en identiteit

Jeroen — Sun, 10 May 2009 17:48:54 +0000

Voordat ik er voor een paar daagjes tussen uit ga (3-4 daagjes vakantie), wil ik graag nog het volgende mededelen. De stichting Medialab Enschede houdt komende donderdag een medialabavond in het teken van media en de identiteit van jongeren. Naar aanleiding van mijn post over het mannelijk ideaalbeeld in de media ben ik gevraagd om te spreken aka TED-talk te houden over de mogelijke gevaren en gevolgen van de media op de identiteitsvorming van jongeren, vanuit een mediapedagogisch perspectief. De avond wordt daarna afgesloten met een debat over dit thema.

Het belooft een boeiende avond te worden, 14 mei in Enschede. Om een lang verhaal kort te maken, verwijs ik iedereen graag door naar onderstaande flyer van de medialabavond. Mijn vraag is nu natuurlijk: kom jij ook? . Misschien dan tot donderdag de 14e? Voor de mensen die het moeten missen zal ik later een verslag van het debat en de avond schrijven. Het wordt helaas niet gestreamd, bij het gebrek aan een internetverbinding.

Klik voor een grotere leesbare versie:

Train more to impress; het mannelijk ideaalbeeld in de media

Jeroen — Sat, 04 Apr 2009 17:01:27 +0000

Gisteren stond bij Pauw en Witteman onderandere het thema van de seksualisering van de media op de agenda. Hanneke Felten gaf de resultaten van een onderzoek naar jongeren en de seksualisering van de media in opdracht van minister Plasterk. Een van de conclusies is dat het stereotype beeld van seks die door de media wordt gegeven, erg sterk leeft onder jongeren. Een voorbeeld hiervan is dat jongeren lijken te denken dat jongens altijd seks willen, meisjes de grenzen moeten aangeven en dat jongens “stoer” zijn als ze met veel meiden het bed hebben gedeeld en meiden een “hoer” als ze met veel jongens de lakens hebben gedeeld. Tot zover kan ik het nog begrijpen. We krijgen echter vervolgens een grote discussie rondom het stereotype vrouwelijk schoonheidsideaal in de media en hoe schadelijk dit wel niet is voor vrouwen. Dat kan ik me goed voorstellen, maar wederom zoals zo vaak vraag ik me af waarom de jongen/man en de daarbij behorende ideaalbeeld totaal buiten beschouwing wordt gelaten. Ik hoor uit de mond van Hanneke Felten wel een sterk feministisch standpunt. Hoewel ik vaak ook zo kan walgen van overdreven magere neppe plastic ideaalbeeld van de vrouw, vind ik het erg jammer dat wij niet verder komen dan dat. Waarom moet de discussie altijd over de vrouwen gaan (vaak bescherming daar van) en wat betekent het ideaalbeeld van de man in de media nou eigen voor jongens en mannen?

Gisteren Pauw en Witteman gemist? Hierbij dan het fragment over dit onderwerp

Stereotypen van de geslachten
Hanneke heeft een heel sterk punt, wanneer ze zegt (3:40 min) dat de media eigenlijk een oud beeld van seks weergeven, of eigenlijk moet ik zeggen; de stereotypen van zowel man als vrouw. Ik zeg vaak dat de media onze maatschappij reflecteren en vergroten daarbij onze ideeën en idealen uit. Deze stereotypering houdt de volgende ideaalbeelden in. Het ideaalbeeld van de vrouw gaat voornamelijk over (uiterlijke) schoonheid, de verwachting van sensitiviteit en de waarde dat de vrouw beschermd en verzorgd hoort te worden (meestal door een man) en geen kans krijgt om mee te doen met de “boze buitenwereld”. In dit ideaalbeeld lag de oorsprong van de vrouwenemancipatie en de feministische beweging waar mevrouw Felten vast ook bij gerekend kan worden.
Voor de man geldt er een ander ideaalbeeld. Deze bestaat uit de ideeën dat de man “cool“, “stoer” en “hard” moet zijn, dat het geen gevoelens voor verdriet, angst en pijn mag uiten, moet hij een fascinatie voor geweld hebben, moet hij overheersen over anderen (waaronder zijn vrouw), macht en status verwerven en moet vooral “stoer” zijn (je mag geen “mietje” of een “watje” zijn). Dr. W. Pollak schreef een treffend boek over deze stereotypen genaamd: “De jongenscode“.
Zien wij nu een overeenkomt tussen deze conservatieve ideaalbeelden van man en vrouw en de discussie bij Pauw en Witteman? Ik wel. Namelijk dat er vrijwel alleen maar aandacht uitgaat naar het ideaalbeeld van de vrouw. De man en het bijbehorende ideaalbeeld bleven compleet buiten beschouwing.

De sensitieve man
Hooglerares en psychologe Elaine N Aron heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de sensitiviteit van de mens (en andere dieren) en het verband daarmee met zijn of haar (sociaal) gedrag. (als je hier meer over wilt weten, raad ik je aan haar boeken te lezen.) Dr Aron geeft in een van haar boeken (the High Sensitive Person in Love) aan dat het ideaalbeeld van de vrouw grote valkuilen met zich meebrengt voor de vrouwen, zoals de kans veel te snel en te vroeg in een slecht huwelijk te raken zodat er voor haar wordt gezorgd door een man. Echter geeft ze ook aan dat het ideaalbeeld voor de man wel eens veel moeilijker en schadelijker kan zijn voor mannen die daar niet aan kunnen voldoen. De (hoog) sensitieve man met een rijk gevoelsleven is hier een goed voorbeeld van. Deze mannen die gedwongen worden hun sterke gevoelens te onderdrukken, moeten net zo “stoer” zijn als het ideaalbeeld die oa door de media worden geprojecteerd. Terwijl wij ons enkel zo druk maken (bij oa Pauw en Witteman) om hoe de vrouw door de media word geprojecteerd of om een tepel die in beeld komt voor 0,4 seconden, lijden over de hele wereld een groot aantal mannen in stilte onder het conservatieve ideaalbeeld van de man die vergroot geprojecteerd wordt door de media. Waarom wij het nooit hebben over hoe de man geprojecteerd wordt door de media is voor mij een groot raadsel.

Mannenemancipatie
Ook de auteur Ted Zeff omschrijft in zijn boek “Overlevingsgids voor hoogsensitieve personen” welke waarden wij hebben bij sensitiviteit en hoe het ideaalbeeld hierover uit de maatschappij (die vervolgens uitvergroot geprojecteerd wordt door de media) juist voor mannen heel schadelijk kan zijn.
Het lijkt er op dat er zoveel aandacht naar het vrouwelijk ideaalbeeld gaat vanwege de vrouwenemancipatie en de nog steeds heersende opvatting dat vrouwen beschermd moeten worden, dus ook voor dit probleem. Erg jammer dat het hier enkel bij blijft. Het zou nuttig zijn wanneer er een mannenemancipatie zou plaats vinden in de maatschappij. De enkele voorzichtige verschuivingen dat mannen wel hun emoties mogen tonen worden vaak niet serieus of enigszins met een knipoog gebracht en worden er labels als “metroseksueel” of “homoseksueel” aan gegeven. Er jammer, want daar heeft het niks mee te maken.
In de media zien we de vrouw en de man geprojecteerd worden met “borsten en spieren”. Om de borsten maken wij ons nu erg druk, om de spieren nog niet. Wij geven wel de media de schuld als een jongevrouw onzeker bij een plastische chirurg zit voor een borstvergroting, maar amper wanneer een jongeman bij de sportschool aan het pompen is om maar zoveel mogelijk te lijken op al die mannelijke modellen in de media. Nee, dan vinden wij hem hoogstens een narcist, maar wijzen wij amper naar de media. Zo ook in de discussie bij Pauw en Witteman. De man en de mannelijke ideaalbeeld geprojecteerd door de media bleven buiten beschouwing. Sterker nog.. er zijn ook mensen die het aanleren en aanmoedigen van het mannelijk ideaalbeeld bij jongens juist willen stimuleren. Alleen vanwege het feit dat het “goed zou zijn” voor de ontwikkeling van jongens. (sorry docent Blogmania, ik kan me hier totaal niet in vinden)

Helaas. Hoewel Hanneke Felten een goed punt heeft over de beeldvorming van jongeren door de uitvergrote oude conservatieve waarden in de media, doet ze de redactie van Pauw en Witteman de helft van de jongeren (de jongens) te kort door zo’n sterke feministische eenzijdige standpunt in te nemen in het programma naar voren te laten komen. Ik hoop dat onder andere ook de overheid (zoals het Ministerie OCW) dit inziet en het thema niet zo eenzijdig belicht laat zoals gisteren bij Pauw en Witteman het geval was. Misschien is het dan toch eens tijd voor een mannenemancipatie. Maar of dat zo snel mogelijk is in een maatschappij die zo sterk nog gedomineerd wordt door het mannelijk ideaalbeeld (met nadruk op het ideaalbeeld en niet de mannen) is maar de vraag. Immers, nog steeds hoor je nog zo vaak: Als je als vrouw fulltime wilt werken, ben je een slechte moeder en als je als man deeltijd wilt werken ben je niet ambitieus genoeg en een watje.

Ik zou alsnog graag willen weten hoe Hanneke Felten denkt over het mannelijke ideaalbeeld in de media en de mogelijke gevolgen daarvan (voor zowel mannen als vrouwen).

Ondertussen heeft Hanneke Felten haar reactie gegeven in de onderstaande berichten. Een mooi voorbeeld hoe snel dat tegenwoordig kan gaan met de hedendaagse (sociale) media. In dialoog en discussie gaan met iemand die je op tv hebt zien spreken is nog nooit zo laagdrempelig en makkelijk geweest.

Op naar het “Next Level”?; geweld in internetgames

Jeroen — Thu, 19 Feb 2009 17:24:24 +0000

Een tijdje geleden (3 weken lijkt toch vrijwel een eeuw terug in internettermen) bracht de Stichting Mijn Kind Online een onderzoeksrapport uit die het spelen van spelletjes op sites als spele.nl door kleine kinderen ter discussie stelde en als zeer gevaarlijk bestempelde door de aanwezigheid van enkele games met gewelddadige content. Direct na het verschijnen van de blogpost, lag het op ons bordje bij de Master Mediapedagogiek. Dit in het kader van het onderwerp, maar ook om eens kritisch te kijken naar onderzoeken van anderen en zo te leren door hun fouten of juwelen. Zo was het dat we vorige week dan het onderzoeksrapport doornamen en zowel de inhoud ter discussie stelden en ook keken of het onderzoek op een verantwoorde manier was uitgevoerd. Na een discussie die voor het werkelijk verschijnen van het onderzoeksrapport al gevoerd werd, gingen we in op het verzoek om eens het rapport te lezen. Mijn docent mediasociologie, mediainnovaite en docent in andere boeiende materie aka Blogmania deed deze week al uitgebreid en scherp verslag van onze conclusies en zijn eigen visie op het onderzoeksrapport. Zeker een aanrader. Daarnaast wil toch nog even mijn eigen gedachtes en kijk op het onderzoek op een rijtje zetten.

Kritiek op het onderzoek
Naast de vele genoemde punten van Blogmania had ik ook zeer zwaar mijn twijfels over het onderzoeksrapport. Terecht dat Blogmania opmerkt dat van onderzoeksmethodes, onderzoeksresultaten, bronnen en vragenlijsten nauwelijks enige sprak was of deze niet verder werden toegelicht en er veel uitspraken gedaan werden op basis van aannames. Nu zijn aannames niet perse een slecht fenomeen, maar het is wel jammer dat ze in dergelijke rapporten doordrenkt met (voor)oordelen als wetenschappelijk feit gepresenteerd worden. Kunnen we daarom spreken van een “onderzoeksrapport”? Ik denk het niet. Eerder een betoog of een analyse van Stichting Mijn Kind Online. Ik citeer Blogmania:

Los van de hierboven geconstateerde bevooroordeelheid van de auteurs, heb ik een aantal onderzoekstechnische problemen. Als lezer krijg ik heel veel niet te weten:
- bron vermelding van het basisrapport uit 2006 ontbreekt;
- er is sprake van een representatief onderzoek, maar ik heb geen informatie over wat er gevraagd is (link naar vragenlijst en resultaten ontbreekt), opbouw onderzoeksgroep etc. etc.
- ik heb geen idee over de omvang van het probleem? Wat is het aandeel “schadelijke” spelletjes op bv www.spele.nl ? Dit is voor mij wel een wezenlijk probleem, want er lijkt veel aan de hand, maar wat dan?
- er zijn twee deskundigen ingevlogen die elkaar, heel bijzonder flink tegenspreken (op het gebied van hoe categoriseer je een bepaald spelletje);
- de voorbeelden die de auteurs in het rapport gebruiken gaan zelden over voorbeelden die gerelateerd zijn aan het onderwerp. De twee voorbeelden in de Inleiding van het onderzoek zijn heel bijzondere situaties: de een behelst een spelletje waarin Hitler neergeschoten moest worden en de moeder “dat smakeloos vind”, de ander een Gilles de la Tourette-patiente dat schrikt van iets (niet beschreven) dat in een spelletje gebeurd. Tsja als dat de voorbeelden zijn?

Het is jammer dat de aannames van Stichting Mijn Kind Online onderzoektechnisch slecht te onderbouwen zijn op basis van dit rapport. Dat is jammer, want ik denk wel dat de stichting een interessant punt te pakken heeft in het onderwerp. Het roept bij mij allerlei vragen op die misschien nader onderzocht kunnen worden en punten om ter discussie te stellen voor dergelijke site. Zo ben ik erg benieuwd naar het klik- en surfgedrag van deze kinderen en vraag me af of grote commerciële advertenties wel verantwoord zijn voor deze sites waar kleine kinderen komen. Dergelijke punten die in het rapport zijn genoemd zijn dan ook voornamelijk interessant vanuit een oogpunt van interaction design voor kindersites. Enkele games op de sites vind ik ook “smakeloos“. Daar ben ik eens met de stiching, maar ik kan moeilijk de vinger leggen welke gevolgen dit werkelijk kan hebben voor kinderen en hoe deze games kinderen beinvloeden. Dit kan Stiching Mijn Kind Online ook niet op basis van het gevoerde onderzoek en het gepubliceerde onderzoeksrapport. Een gemiste kans naar mijn mening, want net als mijn docent Blogmania roept het mij meer vragen dan antwoorden op.

Kijkwijzer
Moeten we dan vanaf nu de grote blokkeerknop plaatsen op site als spele.nl? Ik denk het niet. Laten we vooral niet overhaaste conclusies trekken op basis wat dit onderzoeksrapport te melden heeft. Het rapport werkt toe naar een kijkwijzer voor games op het internet. De werkelijke achterliggende gedachte hiervan is dat het een verwachting schept over de inhoud. Als je gewaarschuwd wordt dat iets eng kan zijn, dan schijnt het minder hard aan te komen dan wanneer je dit niet verwacht. Voor een deel mischien waar, maar heeft het werkelijk zoveel zin? Is een label plakken echt een goede aanvulling of zijn er tegenwoordig vooral op digitaal gebied niet veel betere alternatieven? Uiteindelijk hoop ik dat de kunstmatige intelligentie zo groot wordt dat de computer met suggesties en alternatieven voor games komen die beter bij het kind passen. Maar dan nog… op basis waarop baseren wij dat en wie doet daar uitspraken over? De VVD pleit voor een “rode knop” op videogames waarmee gebruikers, ouders, leraren en dergelijk direct een “klacht” kunnen indienen over de game. Een dergelijke user-generared systeem die feedback (beter dan enkel een klacht) kan leveren over een game van ouders en verzorgers lijkt me een hele interessante optie. In veel websites zit immers een dergelijke feedbackloop voor hun content. Toch moeten we erg oppassen wat wij met dit systeem zouden doen en welke waarde wij er aan hechten, maar ik denk zeker dat het meer kan opleveren dan enkel een label over de inhoud van een game. Leuk initiatief van Stichting Mijn Kind Online voor het streven van een kijkwijzer, maar ik denk dat we meer out of the box en verder moeten denken dan dat.

Waarde en vervolgonderzoek
In groffe algemene lijnen haal ik de volgende punten en vragen uit het hele verhaal.

Het rapport van Stichting Mijn Kind Online laat onderzoektechnisch wat steken vallen. Veel gegevens en relevante informatie missen. Het is gewenst deze onderzoeksgegevens, vragenlijsten, bronnen en ander materiaal beschikbaar te stellen voor geïnteresseerden als ons (en andere ouders en verzorgers.) Daarbij moeten de conclusies gebaseerd zijn op deze feiten en niet op aannames en meningen. Deze aannames en meningen mag je gerust verkondigen en verspreiden, maar dat zou ik niet in een dergelijke mate in een onderzoeksrapport doen. De wetenschappelijke geloofwaardigheid gaat er helaas mee onderuit.
Het rapport zou een goede aanzet kunnen zijn voor ontwerpers om beter na te denken over het ontwerp van spelletjessites. Sommige websites kunnen verbeterd worden op de gebruiksvriendelijkheid voor kinderen.
Ik ben met de Stiching Mijn Kind Online eens over de mening dat een aantal spelletjes op de sites “onsmakelijk” zijn. Ook ik heb mijn twijfels over de voorbeelden die zij noemen. Echter had ik een onderbouwing en een schaal willen zien van dit probleem en die mis ik nu nog steeds. Ik kan moeilijk bepalen welke waarde ik moet geven aan de uitspraken in het rapport.
Het rapport roept her en der punten ter discussie aan die verder verkent en onderzocht kunnen worden.
Het valt me op dat we zeer regelmatig hebben over de mogelijke gevolgen van “schadelijke (geweld en seks) inhoud” van fictieve games voor kinderen. Ik ben toch wel erg benieuwd waarom ik dergelijke geluiden niet hoor over bv het journaal? Blijkbaar maken we ons wel druk over de invloed van games waar helemaal (nog) geen bewijzen voor zijn, maar niet over open gereten Palestijnen in het journaal van 6 uur, open hart operaties in Trauma programma’s na de soaps en ander blood and gore op televisie die vaak ook gezien worden door onze kinderen. Waarom is deze discussie altijd zo gefocused op alle negatieve gevolgen van games? En waarom hebben instanties als Stichting Mijn Kind Online amper over de positieve gevolgen voor mogelijke leereffecten van games? Zou erg nuttig kunnen zijn voor bv (serious) gaming in het onderwijs. Ik zie in de hele toon van het verhaal toch wel weer een paralel naar het verhaal van Steven Johnson over lezen en games.
Daarnaast wakkerde Stichting Mijn Kind Online wel de discussie aan over games en geweld bij ons in de klas.

Ik hoop dat we allemaal leren van deze punten en er waarde uit kunnen halen. Ik moet over het algemeen mij aansluiten bij het verhaal van mijn docent Blogmania. Toch wil ik de Stichting Mijn Kind Online ook niet ontmoedigen in hun werk en aanmoedigen in de boven genoemde punten. Mijn gevoel zegt namelijk dat ze ergens een goede punt ter discussie en onderzoek hebben. Echter is het jammer dat het nog niet goed onderbouwd kan worden zoals ik gehoopt had. Tot zover zeg ik ook graag: speel eens gerust een computerspelletje met je kind.

Doorverwezen stukken in dit artikel:
- Blogmania; Wat is dat eigenlijk? Next Level?
- Stichting Mijn Kind Online; Spelletjes-websites zijn niet geschikt voor jonge kinderen

Pimp je leraar op Hyves!; de digitale identiteit van een leraar

Jeroen — Mon, 16 Feb 2009 14:14:23 +0000

Als ik de kalender van de NHL mag geloven dan is vandaag officieel de voorjaarsvakantie begonnen. Toch weerhoudt me dat niet om nog wat te gaan bloggen en te werken aan een aantal dingen. Maar nu eerst eens een verhaal die me over een aantal dingen aan het denken heeft gezet. Even wat gedachtes over het volgende.

Afgelopen week was ik in gesprek met de projectleider van een mediaeducatie traject op een middelbare school waar ik nu mee samenwerk. Laten we hem even “meneer H” noemen. Terwijl wij enkele ideeën doornamen voor hun traject op online gebied vertelde meneer H hoe een van zijn leerlingen hem “gepimpt” had op Hyves. Meneer H is zelf geen Hyves gebruiker (al hoewel vrijwel iedereen in zijn klassen wel), maar opeens was hij toch te vinden op dit sociaal netwerk. Een van zijn leerlingen had een pagina over hem aangemaakt en gevuld met informatie, foto’s en meer van deze leraar en het was open te bezoeken voor iedere bezoeker. Een van zijn andere leerlingen had hem verteld: “U komt er nog goed vanaf meneer,… u moest eens weten wat er soms over andere leraren wordt gezegd en gedaan op Hyves“. De betreffende pagina is ondertussen verwijderd van Hyves en de betreffende leerling wordt op zijn fouten en verantwoordelijkheid aangesproken. Toch zette het mij wat aan het denken…

Eigenaardig vond ik het. Waarom zou een leerling de behoefte hebben om zijn leraar zo te profileren? Was de leraar vervelend? Meneer H vertelde dat hij wel goed met de jongen kon opschieten, dus toch vond ik het een apart verhaal, ook aangezien er niet echt schokkende zaken verteld werden over de leraar op de Hyve. Was het “stoerdoenerij” of een poging om te treiteren? Digitaal pesten blijft dus niet enkel beperkt tot medeleerlingen? En hoe kunnen docenten zich hier tegen verdedigen dat hun digitale identiteit door leerlingen wordt vormgegeven? En als leraren wel actief zijn in sociaal netwerken, hoe moeten ze dan omgaan in die omgevingen met leerlingen? We hebben het al eerder over de site beoordeelmijnleraar gehad, maar dit vind ik wel een ander verhaal.

Het blijkt dan wel weer hoe groot de impact van de virtuele wereld en digitale identiteit kan zijn op het dagelijkse en fysieke leven, ook al doe je er aan mee of niet. Iemand anders kan voor jou je digitale identiteit bepalen als je zelf er geen invloed op uit oefent. Leraren die veel te maken hebben met de jeugdigen die actief zijn in deze virtuele werelden en netwerken, kunnen hier wel eens extra kwetsbaar voor zijn. De virtuele wereld is de schoolplein van vroeger waar leerlingen hun genoegen en ook hun ongenoegen uiten over hun leraren. Fysieke grenzen als muren en hekken zijn er niet meer en bepaalde zaken zijn makkelijker terug te vinden. Waarschijnlijk komt hier ook de “angst” vandaan voor sites als beoordeelmijnleraar.nl

Toch vraag ik me ook af of leerlingen die zulke dingen doen werkelijk weten waar ze mee bezig zijn en welke consequenties het kan hebben voor anderen en voor hun zelf. Het geeft voor de virtuele wereld een hele andere invulling over “mediawijsheid” dan de audiovisuele media. Voor meneer H en mij was het op dat moment dan ook stimulans om deze vormen en invulling van mediawijsheid te onderzoeken en te integreren in hun mediaeducatie traject. Een passend en direct antwoord over hoe een school als hun moet omgaan met dergelijke zaken als de nep-profiel op Hyves, had ik op dat moment niet klaar liggen. Het is wel wederom waar media en onderwijs en pedagogiek bij elkaar komt, dus misschien eens de moeite waard om het ter discussie te stellen bij mijn medestudenten.

Maar hoe zit het elders? Heb jij ook ervaring met een dergelijke zaak of identiteitsdiefstal of wil je er iets over kwijt? Dat het ook anders kan, ben ik me goed van bewust, maar het lijkt dat dergelijke verhalen mij steeds meer bereiken.

Ik heb in ieder geval al mijn naam geclaimd bij Facebook waar ik nog niet bij aangesloten zat…maar met al die netwerken.. waar leg je voor jezelf dan een grens?