Jeroen Gerth
Een tijdje terug las ik op de blog John van Dongen een blogpost tegen met bovenstaande video en waarin hij een stuk van een docente uit de Gelderlander citeerde. De docente pleitte daarin voor de mogelijkheden van het (beter) inzetten van multimedia en internet. Daarbij pleitte zo ook voor het doceren van nieuwe media aan de docenten, omdat ze nauwelijks op de hoogte zijn van de vele mogelijkheden van het internet en de relatie met mediawijsheid. Het stuk kwam me heel bekend voor, toen ik het artikel van de Gelderlander las. Even later drong het tot me door. Ik had zeker een maand eerder al contact met de docente, Ellen Tapia-Quilodrán, die mij toen mailde met de vraag of ze voor haar opiniestuk voor haar afstuderen, mocht citeren en verwijzen naar mijn blog en beachelor thesis “Leren met de www-factor“. De wereld blijkt soms klein te zijn en kom je uiteindelijk iets tegen wat beïnvloed is door iets wat jezelf eerder hebt gedeeld. De kracht van sociale media. Ellen Tapia-Quilodrán maakt in haar artikel een aantal scherpe punten over de huidige mediaeducatie-initiatieven. Op enkele punten wil ik dan ook even ingaan. Namelijk het gebruik van multimedia in het onderwijs en de plaats van web 2.0 in mediaeducatie. Ik citeer haar:
Er zijn steeds meer scholen die in het kader van het Studiehuis lesmethodes aankopen bij uitgeverijen waarbij een cd-rom wordt geleverd met interactieve lessen. Ondanks het pc-gebruik bij deze methodes blijft de informatievergaring en -verwerking vrij lineair. Er wordt informatie gegeven in de vorm van filmpjes en (gesproken) tekst, die vervolgens getoetst wordt door middel van vragen of een schrijfopdracht. Als al gebruik wordt gemaakt van internet gebeurt dat meestal met zoekmachines, in een uitzonderlijk geval wordt internetencyclopedie Wikipedia geraadpleegd. Het is te betreuren dat de mogelijkheden van internet niet optimaler worden ingezet binnen het onderwijs.
Ik kan me hier alleen maar bij aansluiten. In mijn tijd bij mijn studie Communication and Multimedia Design heb ik een paar keer te maken gehad met educatieve opdrachten, wat vaak een multimediale ondersteuning van de lessen in hield. Veel studenten en de niet nader te noemen educatieve uitgever (die iedereen wel kent) blijven vaak steken bij het copy-pasten van de lesinhoud uit de boeken, inclusief de meer-keuze-vragen om die vervolgens in een mooi vormgegeven omgeving of verhaaltje te plaatsen. Dit werkt echter niet en dat is wat educatieve games een slechte naam heeft bezorgd. We willen vaak de nieuwe middelen en media inzetten op de manier zoals we van het oude bekend mee bekend zijn. Dit is hoe een “design-patron” vaak verloopt. Zo ook met multimedia in het onderwijs. Het is een vergelijkbare manier hoe internet in de jaren ’90 van de vorige eeuw werd gebruikt voor e-commerce; het klakkeloos kopiëren van de folder naar het beeldscherm. Het is inderdaad jammer dat we met veel moeite nauwelijks vooruit komen in het onderwijs. Met betreft internet en informatievaardigheden blijven we vaak steken bij het gebruiken van zoekmachines en vormen van zoekopdrachten. En daarmee kom ik naar het volgend punt.
Internet is een ideaal medium voor kennisoverdracht en in te zetten voor alle schoolvakken. De leerling zou zich buiten de gebaande paden van de methodische (media-)educatie moeten kunnen bewegen. Zo heeft hij de mogelijkheid zijn talenkennis online toe te passen of gebruik te maken van web 2.0-toepassingen voor het vergaren, selecteren, ordenen, uitwisselen en verwerken van informatie die voor alle schoolvakken toepasbaar is. De wereld van web 2.0 opent deuren die het leeuwendeel van de digitale methodes van uitgeverijen gesloten laten en biedt leerlingen de mogelijkheid op wereldwijde schaal samen te werken met andere scholieren. Om leerlingen dit te kunnen laten doen, is het belangrijk dat zij leren welke bronnen betrouwbaar zijn en hoe zij relevante informatie uit de grote hoop moeten filteren.
Hulde! Ik kan me er alleen maar bij aansluiten. Bij mijn Masteropleiding Mediapedagogiek is dit mijn visie en kerndoel van mijn project die ik dat jaar heb gedraaid. Bij het ontwikkelen van een lessenreeks informatievaardigheden en internet ten behoeve van een medialeerlijn op een VO-school, heb ik dit ook als uitgangspunt genomen. Naast het gebruik van zoekmachines als Google, komen daar ook het gebruik van web 2.0 toepassingen aan bod voor het selecteren, opslaan en delen van informatiebronnen en maken leerlingen hun eigen “webstuk” in plaats van een werkstuk op papier die alleen de docent leest. Uiteindelijk moet dergelijke informatievaardigheden ook in dienste staan van andere vakken en profielen. Daarnaast is het een opstap naar een aanvulling op de medialeerlijn op het gebied van social media en internet. Het verband tussen de sociale media als het internet met mediaeducatie en mediawijsheid komt nog maar amper naar voren in de huidige initiatieven. Als dat echter wel gebeurt, dan gaat het meestal om veiligheid en de gevaren van het internet. Dat is natuurlijk ook belangrijk, maar er is veel meer dan dat, zeker op het gebied van onderwijs, zoals Ellen mooi aangeeft.
Media-educatie is nog geen verplicht vak, maar met het oog op de kennismaatschappij is het slechts een kwestie van tijd voordat dit wordt ingevoerd. De vraag rijst hoe scholen zich hierop voorbereiden, als zij dat al doen.
Media-educatie is inderdaad een vakgebied die steeds meer gewicht krijgt voor de algemene ontwikkeling van de toekomstige burgers in onze samenleving. Zeker gezien het feit dat wij onze werkelijkheid steeds meer baseren op basis op wat we waarnemen in onder andere de media, of te wel de “hyper-reality”. Of het een apart vak moet worden, is nog maar de vraag. Beter kunnen de huidige vakken, met name zoals Nederlands en Maatschappijleer een “update” krijgen op de langere termijn.
Als docent in opleiding heb ik tijdens stages meegemaakt hoe de generatiekloof tussen docenten en leerlingen met de dag groeit. Terwijl leerlingen zich aansloten bij forums en nieuwsgroepen, vanuit de klas twitterden dat zij zich verveelden en krabbels achterlieten op de Hyvespagina van hun klasgenoten, leerden de docenten hoe zij hun e-mail moesten openen.
Dit is inderdaad een bekend beeld. Echter zie je vaak hoe docenten hier op reageren, namelijk verboden en blokkades, om zo een vorm van controle niet te verliezen, zoals we ook zien in de video.
Ik ben erg benieuwd hoe mediaeducatie zich in het onderwijs gaat ontwikkelen EN hoe mediaeducatie zich mee ontwikkelt met de ontwikkelingen van de nieuwe media. We schieten er immers ook weinig mee op, als we gaan onderwijzen hoe enkel de media van de afgelopen 50 jaar is geweest en niks tot weinig met de nieuwe en toekomstige media doen. Ik probeer daarin mijn steentje bij te dragen.
Ken jij ook voorbeelden van scholen die aan media-educatie doen? Als je in het onderwijs werkt, hoe gaan jullie daar dan mee om? Welke obstakels kom je tegen om nieuwe media te implementeren in het onderwijs, zoals in de voorbeelden van Ellen? Ik hoor graag jullie ervaringen.
If you enjoyed this article, please consider sharing it!
7 Responses to Nieuwe media-educatie in het onderwijs
Geef een reactie
Copyright and left
Probeer definities en leergebieden van Media-educatie, Mediawijsheid en Informatievaardigheden goed uit elkaar te houden. Maakt een stuk helderder waar het exact om gaat en voorkomt spraakverwarring is mijn ervaring. De OU bijv. kent een mooie definitie van Informatievaardigheden opgedeeld in instrumentele, structurele en strategische vaardigheden. Men heeft het daarmee over andere dingen dan zaken die bijv. meer specifiek bij Media-educatie aan de orde zijn.
Een beetje late reactie, maar ik wil daar toch iets aan toevoegen.
Ik haal namelijk helemaal niks door elkaar. Het is inderdaad wel zo dat de termen een andere inhoud hebben, maar het is niet zo dat het allemaal verschillende zaken zijn. Informatievaardigheden vormt namelijk onderdeel uit van mediawijsheid. Dit kan tekstueel en onderzoekend zijn (beoordelen van informatiebronnen enz), maar ook audiovisueel. Er is namelijk steeds meer audiovisuele informatie op komst. Hoe wil jij die op waarde schatten als je niet weet hoe beeldtaal werkt en welke invloed dat heeft op je?
Media-educatie is de term voor het proces om mediawijs te worden. Daar is de Raad van Cultuur ook duidelijk in. Dus je krijgt media-educatie om mediawijs te worden en informatievaardigheden vormen onderdeel uit van mediawijsheid.
Wat we nu juist niet moeten doen, is alles opdelen onder andere termen en gaan bakkeleien over of iets onder de term informatievaardigheden iets anders is dan media-educatie en mediawijsheid. Nee! Mediawijsheid is een overkoepelende container. Informatievaardigheden en audiovisuele geletterdheid (en nog een aantal andere zaken) vormen samen mediawijsheid.
De notitie ‘Burgers, media en bibliotheken van Norma Verheijen en Hans van Driel geeft mijns inziens toch een iets genuanceerder beeld, met name ten aanzien van de relatie van de begrippen tot de doelgroepen. Ik geef hier even enkele citaten uit deze publicatie (uitgegeven door de VOB) om dit te verduidelijken.
‘Het begrip media-educatie werd in 1996 geïntroduceerd door de Raad voor Cultuur
in het ‘Advies Media-educatie’ (Holtrust, 1996). Het begrip media-educatie richtte
zich vooral op het ontwikkelen van programma’s en activiteiten om binnen het
onderwijs kinderen en jongeren mediavaardig te maken. Volgens de Raad vroeg
media-educatie om een integrale aanpak in het onderwijs en zouden de inhouden
ervan aan bod moeten komen in alle vakken. Hiermee zou het leren over betekenis-
gevende elementen in de media, de relatie tussen media en cultuur, en de functie
van media in een maatschappelijk-ideologische en historisch-sociale context meer
structureel aandacht kunnen krijgen.’
‘In 2005 bracht de Raad voor Cultuur het advies ‘Mediawijsheid, de ontwikkeling van
nieuw burgerschap’ uit. Hierin richtte de Raad zich meer op de ontwikkelingen rond
medialisering en burgerschap. Het begrip media-educatie werd verbreed naar
mediawijsheid. Dit duidt op ‘het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit
waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe,
veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld.’
De verbreding van het begrip media-educatie naar mediawijsheid heeft volgens de
Raad de volgende gevolgen:
• mediawijsheid beslaat meer terreinen dan alleen het onderwijs; ook op het terrein
van veiligheid, zorg en politiek moeten burgers mediawijs zijn
• mediawijsheid betreft niet alleen kinderen en jongeren; om optimaal te kunnen
functioneren in de hedendaagse samenleving zou iedereen mediawijs moeten zijn
• het doel van mediawijsheid ligt niet in het omgaan met de media zelf, maar in
het kunnen participeren in het maatschappelijke proces.’
‘Bij informatievaardigheid gaat het om het weten wanneer je welke informatie
nodig hebt, waar je het kunt vinden en hoe je het op ethisch verantwoorde wijze
kunt evalueren, gebruiken en communiceren.’
Ik denk dat ik hiermee helder genoeg ben geweest. Stap 1 bij elke uiteenzetting / onderzoek is nu eenmaal eerst je begrippen operationaliseren voordat je ermee werken gaat, met name als je merkt dat begrippen soms verschillend geinterpreteerd worden.
@Klaas: Ik vind het helemaal niet helder. Ik ken de uitgangspunten van oa de Raad van Cultuur, maar die zijn zo breed dat het direct rammelt. Iedereen gaat daar weer zijn eigen invulling aan geven, precies zoals wij ook doen.
Even wat opmerkingen:
De term mediaeducatie bestaat al langer dan 1996, namelijk tientallen jaren. Zie David Buckingham. Hij heeft ook helder omschreven hoe dat zich heeft ontwikkeld door de jaren heen en het hoe en waarom.
Daarnaast is de gegeven definitie van informatievaardigheden ook al ver achterhaald in deze tijd van online media. De verschillende aspecten van het publiceren van informatie via de (nieuwe) media zie ik er amper in terug. Nu de media gedemocratiseerd is/wordt, lijkt me dit een zeer waardige toevoeging. Helaas zie ik die aspecten amper terug komen en blijft het bij “hoe zoek ik met Google”.
Het zal in dit crossmediale tijdperk toch niet zo zijn dat internet met al zijn vaardigheden niet onder media-educatie en mediawijsheid valt, omdat de traditionele mediaeducatie zich vooral op beeld en geluid en cultuur heeft gericht? Dan begrijp je het hedendaagse medialandschap niet.
Tevens heb ik al genoeg geschreven over de plek en invloed van de nieuwe media op mediaeducatie en mediawijsheid. Dat ga ik niet allemaal weer herhalen. Leuk dat andere mensen/organisaties daar ook een label voor hebben ontwikkeld, maar naar mijn visie zijn die achterhaald en niet up to date en gebaseerd op de “oude media”. Organisaties als KennisNet zijn daar nu verder mee en ik kan me ook beter aansluiten bij hun ontwikkeld model en competenties. En daar gaat de hele blogpost en de video juist over.
Al met al snap ik je probleem ook niet helemaal. We hebben allemaal een iets andere kijk op het fenomeen. Prima toch? Laten we dan leren van elkaar en niet alles willen claimen en dichttimmeren met “instantie x heeft label y op fenomeen z geplakt”. Daardoor blijft het achterhaald. Het gaat ook om het holistisch geheel en dat vind ik veel interessanter dan labeltjes. Als je bedoelt dat ik rekening moet houden dat andere mensen iets anders verstaan onder de gebruikte termen, dan heb je gelijk en zal ik er meer op gaan letten.
Leuk om eens met een professional te brainstormen over dit soort begrippen.
Ik wil hierbij even kort aangeven hoe het onderwijs omgaat met en invulling geeft aan deze begrippen. Wellicht wordt mijn standpunt dan wat duidelijker.
Het SLO heeft een leerlijn Informatievaardigheden ontwikkeld en hanteert daarbij de volgende definitie:
‘Informatievaardig ben je als je hebt geleerd hoe je moet leren. Je weet hoe je moet
leren omdat je weet hoe kennis is georganiseerd, hoe je informatie moet vinden en hoe
je informatie zo kunt organiseren dat anderen ervan kunnen leren. Je bent voorbereid
op een leven lang leren, omdat je ten allen tijde de informatie kunt vinden die je nodig
hebt voor je studie, werk of het nemen van beslissingen.’ (Afkomstig van de ALA).
Het SLO kleedt deze leerlijn aan volgens het Big6 Model en leraren Nederlands en mediathecarissen geven veelal van daaruit gestalte aan Informatievaardigheden.
Docenten kunst, maatschappijleer, geschiedenis e.d. geven daarnaast les in zaken die onder de noemer Media-educatie van de Raad voor Cultuur vallen (bijv. de Krant in de klas). Het gaat daarbij om ” betekenisgevende elementen in de media, de relatie tussen media en cultuur, en de functie van media in een maatschappelijk-ideologische en historisch-sociale context’.
Voor verdeling van leerinhoud over de genoemde leergebieden in het onderwijs is het dan ook handig om de hier gegeven definities aan te houden. Voor een mediathecaris geldt daarbij vooral ook: schoenmaker blijf bij je leest. Die leest is hierbij duidelijk.
Je hebt gelijk dat in principe al dit soort zaken onder de noemer Mediawijsheid zouden kunnen vallen. Mediawijsheid kent echter, mede vanuit de gerichtheid op burgers, nog weinig ‘eigenaarschap’ in het onderwijs. En, bij media-educatie heeft het onderwijs vaak een ander beeld voor ogen dan de proceskant. Wil je het onderwijs benaderen en evt. ondersteunen hierbij dan is het handig dat je aansluit bij hun begripswereld.
должностная инструкция школьного водителя автомашины
лекарства от похудения лидамолия бозори ва кимматли когозлар бозорининг иктисодиетдаги урни ва ролималахов плюс рецепт как похудетьмне 18 лет и я хочу похудетьдиеты и упражнения для похудения звездправда что если пить зелёный чай с молоком можно похудетьблюда из морепродуктов диетическиепохудение кружка эсмаркапрограмма макси для похудениякнига капустная диета 5 шагов к стройностидиеты чтобы не старетьдиета при радиотерапиивнеклассное занятие по правильному питаниюбег по утрам в целях похуденияпохудеть на японской диетекак действует антицеллюлитный пластырькак за 15дней скинут 4 кг диетаправильное питание для всей семьив период обострения назначают диетудиета фото видео