Jeroen Gerth
Het is alweer een week geleden dat ik op de IPON was, de beurs van ICT Platform Onderwijs Nederland. Een dagje op een ict-onderwijs beurs met lezingen, workshop en met als afsluiting de tweede editie van de TeachMeet. Een geslaagd dagje al zeg ik het zelf. Ik kon als aspirant mediapedagoog die bezig is met mediaeducatie in het voortgezet onderwijs, even een blik in de keuken werpen wat er nu allemaal gaande is in de ict-wereld van het onderwijsland.
Eenmaal aangekomen in de Jaarbeurs Utrecht, waar ik met twee andere medestudentes Mediapedagogiek naar toe ben gereisd, en na een poos wachten in een lange rij voor de ticketbalie, kon ik de beursvloer betreden. Ik had zelf een vol gepland schema met workshops, dus ik nam van de gelegenheid gebruik om eerst eens de beurs af te lopen en te kijken welke wonderbaarlijke dingen ik wel niet tegen zou komen. Wat ik daar al zo tegen kwam? Laat ik dat even in een rode draad samenvatten.
Digiborden en nog meer digiborden
De beursvloer stond voor 2/3 deel, misschien wel 3/4 deel, vol met stands die hun versie van een digitale whiteboard aan de man wilden brengen. Soms bemand met mannen (of dames) in strakke pakken, probeerden ze je uit te leggen wat de meerwaarde is van hun whiteboard vergelijken met een andere. Een andere aanbieder heeft hun bord plat gelegd en een prototype gemaakt van een table. Zo buggy als wat en nog steeds gewoon een whiteboard. Echter spring je er al snel uit als je board niet hoeft op te hangen, maar lekker neer kan leggen. Bij de lezing “PO/VO, Stap in de wereld van het interactieve klaslokaal” van het ActiveBoard kreeg ik te zien hoe interactief je de klas kan maken met een smsfunctie voor leerlingen. Met een log ding dat op een mobiele telefoon lijkt, kan de leerling zijn antwoord door smsen. Mijn eerste vraag was: “Heb ik daar zo’n bord voor nodig?” Tijdens de TeachMeet bleek van niet, dankzij TrendMatcher aka Willem Karssenberg. Enkele standhouders zoals Apple en Microsoft hadden heel wat anders te bieden dan digitale whiteboards, maar het leek wel of de digitale whiteboard DE gadget is die overal de klaslokaal in moet worden gesleept. Ik wist wel dat het een trend is die nu plaats vindt in het onderwijs, maar had niet gedacht dat deze gadget zo commercieel aan de man wordt gebracht voor het onderwijs. Wat veranderd er nou werkelijk hiermee in het onderwijs? Ok.. je kan wat zaken leuker en meer audiovisueel laten zien op je bord, maar verder dan mijn reactie “Leuk” kwam ik niet echt. Heeft het echt een meerwaarde voor het leerproces van de leerling of is het enkel een handig hulpmiddel en gadget voor de docent? Ik hoorde van een medebezoeker in de workshop “De toekomst voor onderwijs en ICT” dat het enkel audiovisueel uitleggen van de stof op een bord de leerprestaties van de leerlingen zelfs verslechtert.
Een rekenoefening op een digibord
Innovatie?
Bij mediapedagogiek hebben wij vaker gesproken over deze borden. Naar mijn idee is het vooral een veredeld krijtbord met wat meer mogelijkheden. Het is mooi om te zien hoe rijker de lesstof gebracht kan worden bij de leerlingen. Echter wordt ICT op deze manier nog steeds gebruikt in een klassiek frontale manier van lesgeven. Het is vooral de docent die met het bord mag werken, de leerlingen moeten vooral stil blijven zitten en naar het bord en de docent kijken (of 2 medeleerlingen) en vervolgens alsnog hun eigen oefening in het parpieren werkboek maken. Als de leerling gelukt heeft, krijg hij een log apparaatje waarmee hij kan stemmen waarvan hij denkt dat het antwoord is (de digitale versie van je hand opsteken) of mag hij eens naar voren komen om de pen van de docent over te nemen. Vrijwel de meeste borden hebben immers beperkingen in het aantal “schrijvers” op het bord, integendeel met de klassieke krijtbord. Nee, ik vind de digibord nog geen grote doorbraak voor het onderwijs. Mijn grootste vraag is waarom de techniek vooral naar de docent gebracht wordt in een oude klassieke setting. Het is de klassieke fout die wij maken in het onderwijs, het digitaliseren van oude onderwijsmethodes. Het digitaliseren van schoolboeken naar het beeldscherm is hier ook een voorbeeld van. Ik ben er van overtuigd dat wij een veel rijkere en relevanter leerervaring en leeromgeving kunnen creëren (ala John Dewey) als wij de leerling zelf ook met deze middelen aan de slag kunnen laten gaan.
De multitouchtable
Meer enthousiast word ik dan ook van de multitouchtables zoals die van Microsoft genaamd Microsoft Surface. Een multitouchtable waar meerdere leerlingen mee kunnen werken en die reageert op zijn omgeving en wat je op de tafel zet. Zowel op technisch en didactisch gebied zie ik in dergelijke tafels veel meer mogelijkheden dan de veredelde krijtborden die nu de scholen in worden gesleept voor veel geld en die zo onhandig zijn met een ingewikkelde GUI dat veel oudere docenten er niet mee overweg kunnen. Deze tafels liggen een stuk dichter bij de leerlingen zelf en hoeft niet langer enkel maar een hulpmiddel te zijn van een docent in een klassiek frontale leeromgeving. Misschien zit ik in mijn gedachtes een stap te ver vooruit en is de digibord maar een tussenfase naar iets groters wat betreft ICT in het onderwijs. Toch zou ik het veel interessanter vinden om de mogelijkheden van multitouchtables als Microsoft Surface te verkennen en te onderzoeken. Hopelijk krijg ik daar later nog eens meer de kans voor. De tafel van Microsoft was niet de grootste (max 4 personen), maar zeker de meest indrukwekkenste met hun ontwerp en toepassing.
De Grote Bosatlas op de Microsoft Surface?
Met dank aan TrendMatcher voor de video van de Microsoft Surface
De mens centraal
Een van de dingen die mij opviel op de beurs van de IPON is dat ICT ook in het onderwijs voornamelijk gedreven wordt door techniek. De digibord is een goed voorbeeld van een “technology driven” toepassing van ICT. Er lag weinig nadruk op IC, namelijk Informatie en Communicatie en de rol en plaats van de mens (docent en leerlingen) zelf. In het onderwijs moet er, naar mijn idee, meer uit worden gegaan van de mens waarbij de techniek een ondersteunende rol kan spelen. Niet de techniek de school in slepen omdat “het nu eenmaal kan”.
Zullen wij dan nu in een overgangsfase zitten wat betreft ICT in het onderwijs? Dat de digibord een tussenstap is naar meer innovatieve technieken voor het onderwijs? Wie gebruiken er allemaal digiborden en wat zijn jullie ervaringen er mee?
If you enjoyed this article, please consider sharing it!
7 Responses to IPON 2009; Digiborden, digiborden en meer digiborden
Geef een reactie
Copyright and left
Beste Jeroen,
Inderdaad, op de IPON waren, net als vorig jaar wel erg veel digiborden. Over hoe je er les mee moet geven kom je op zo’n beurs niet veel te weten. Toch vind ik dat je te pessimistisch bent over de mogelijkheden. Je geeft zelf al aan dat leerlingen meer zelf actief bezig moeten zijn. Dat kan toch ook gewoon met een digibord? Je laat een leerling een spreekbeurt maken met een PowerPoint erbij en de leerling mag die vervolgens aan het bord zelf presenteren. Dat kun je steeds verder uitbouwen. Je mag niet het bord de schuld geven van slecht onderwijs. De man of vrouw is verantwoordelijk voor het onderwijs, niet het digitale schoolbord.
Dank je voor je reactie Paul,
Ik geef de borden helemaal niet de schuld van slecht onderwijs. Ik spreek zelfs niet eens over slecht onderwijs. Ik vind alleen dat de borden zo commercieel worden uitgemolken voor het onderwijs en er zo “technology driven” over wordt gepraat. Ik snap even niet waarom iedereen er zo “halleluja” over lijkt te praten. Het verandert namelijk niet zo veel.
Voor het voorbeeld die je geeft voor een powerpoint heb ik ook geen bord nodig. Sterker nog, waarom zou je Powerpoint moeten gebruiken? Als je toch wat wilt laten zien op een scherm kan een beamer ook. Daarbij is het nog steeds de frontale klassieke opstelling, maar dan luistert iedereen naar een leerling, ipv de docent. Is niks mis mee, maar is dat veel anders dan vroeger? Ik denk het niet.
Daar komt ook bij dat de software van de borden erg is dichtgetimmerd. Een klasgenote van me wil iets met RSS-feeds doen binnen de omgeving van de digibord. Echter kan dat helemaal niet en moet ze alsnog via een hele omweg naar een browser om ergens naar toe te surfen. Maar dat is niet haar bedoeling voor haar product. Als gebruiker ben je helemaal overgeleverd aan de fabrikant en uitgever. Ik hoop dat snel een Open Source versie komt.
Voor de duidelijkheid, ik ben niet tegen de digiborden. Ik kijk alleen wat sceptisch tegen de manier hoe dit commercieel wordt uitgebuit voor een klassiek frontaal onderwijsmethode. De kracht van multimedia voor het onderwijs ligt niet in dergelijke denkmethodes.
Hee Jeroen,
Je geeft een scherpe observatie van jouw versie van de werkelijkheid!
Als je met die ogen kijkt valt er weinig tegen in te brengen, maar op een ICT beurs is het wel logisch dat je meer stands tegenkomt, volgehangen met techniek dan met leuke en handige manieren voor meesters en juffen om hun kwaliteiten op de leerlingen over te brengen.
Print je verhaal uit, stop hem in een envelop en maak deze over 25 jaar weer open.
Waarschijnlijk zul je dan nog eens met nostalgie en weemoed terugdenken aan dit bezoek aan de IPON!
Ben het met je eens dat de Surface zeker potentie heeft maar deze kost wel meer dan € 10.000,00 Dat zijn 4 digiborden moet je maar rekenen…
@Willem: Dank je! Ik zal eens proberen om de post 25 jaar lang te bewaren… Wie weet maak ik er dan wel een hologram weer van
.
Over de prijs van de Surface… uhm.. ja.. daar heb je een goed punt. Maar ik geloof dat die prijzen wel zullen gaan zakken. Wat de Surface wel goed illustreert is dat ICT in de nabije toekomst niet alleen meer zal gaan draaien om beeldschermen, toetsenborden en muizen, maar in allerlei andere objecten verwerkt zal worden die met elkaar kunnen interacteren. Denk aan allerlei ontwikkelingen zoals multitouch en RFID en kunstmatige intelligentie. Over 25 jaar zal de digibord en multitouchtable dan inderdaad nostalgie zijn…. uit grootmoeders tijd.
Of niet… en lach ik om die rare voorspellingen die ik 25 jaar geleden maakte :-p..
Dag Jeroen,
Ik heb ook een tijd sceptisch aangekeken tegen digiborden. Maar kijk eens naar http://vo.digiborden.kennisnet.nl/voorbeeldenplein/interactieveinzet
@Wilfred: Dank je voor je reactie. Ik heb het filmpje bekeken, maar mijn mening verandert er niet door. Het filmpje laat juist zien wat ik bedoelde. Het is zeker heel handig, maar ik heb het idee dat er veel meer mee moet kunnen als je het idee van een bord “ding aan de muur waar je op schrijft” los laat.
Daarbij, hoe interactief is het onderwijs nu opeens als je aantekeningen op de elo kan zetten? Vroeger kreeg ik die ook wel van mijn docenten, alleen wordt het nu wat makkelijker gemaakt voor de docent en leerling. Daarbij heb je ook geen digitaal bord nodig om aantekeningen online te zetten. Ik gebruik soms Evernote om aantekening op ons analoog whiteboard (met echte stiften) digitaal op te slaan. Even foto maken van het bord en klaar. Vaak herkent het programma ook de tekst op het bord, dus je kan er ook direct in zoeken.
Een aantal studenten bij ons maken bewust aantekeningen op eigen schrift tijdens een college. Dan onthouden ze de stof beter, want ze hebben een verwerking ondergaan. Ik vraag me dan af in hoeverre het argument “ze hoeven geen aantekeningen te maken, dus kunnen ze beter opletten” opgaat. Ik hoorde ook op de IPON dat juist het makkelijk audiovisueel aanbieden van informatie op een digibord (met leuke animaties enz), ten koste gaat van het leerproces van de leerling, omdat deze geen verwerking meer maakt van de stof (bv op papier). Daarom heb ik het gevoel dat het veel beter is om leerlingen zelf met de techniek te laten werken en de techniek ook voor de verwerking van leerstof te gebruiken en niet enkel als informatiedisplay.
De grootste meerwaarde die het digibord geeft zie ik in het feit dat leerlingen er hun eigen gemaakte audiovisuele werken op kunnen tonen. Echter zou dat ook kunnen met een goedkopere beamer.
Ik verwacht dat de digibord steeds meer en verder naar een multitouchtable of een combinatie daarvan met een bord versie gaat evolueren en ook kan reageren met de omgeving waar het in staat en objecten die er op worden geplaatst.
Jeroen, ik ben het voor het grootste deel eens met wat je schrijft. Met name je opmerking over “technology driven” sluit precies aan hoe ik er over denk. Natuurlijk zijn er op een beurs als de IPON vooral technologische hoogstandjes te bewonderen, maar de toepassing daarvan blijft vaak steken in didactisch niemandsland.
Als je praat met sommige aanbieders merk je ook dat ze vol zijn van de techniek maar eigenlijk geen goed idee hebben hoe die op een zinvolle manier in te zetten in het onderwijs. De toepassingen die ter demonstratie worden gemaakt staan in dienst van de technologie terwijl het natuurlijk andersom zou moeten zijn: techniek moet dienend zijn aan toepassingen die op hun beurt weer dienend zijn aan het onderwijs.
Zoals je terecht opmerkt speelt dit met name bij de digiborden, die niet veel meer zijn dan een veredelde kruising tussen het ouderwetse krijtbord en een uitvergroot computerscherm. De specifieke interactieve mogelijkheden worden amper benut.
Er zijn natuurlijk uitzonderingen en veel mensen proberen de kloof tussen techniek en didactiek te overbruggen, helaas vaak met beperkte middelen. Het zijn vaak de onafhankelijke ontwikkelaars die, zonder band met enige hardware leverancier, de beste toepassingen laten zien (ik vond Novoskript een aardig voorbeeld).
Over de Surface: de prijs is inderdaad een enorme drempel. Het apparaat is ook pas sinds januari in Europa op de markt en de techniek staat nog in de kinderschoenen. Touchscreens zijn er al jaren, maar het maken van een multi-touch apparaat dat soepel werkt, goed beeld geeft en ook nog enigszins robuust is blijkt nog een hele toer. Zoals met zoveel nieuwe technologie kunnen we hopen dat de prijs mettertijd gaat dalen. Bill Gates himself ziet in elke huiskamer wel zo’n interactieve koffietafel staan en dan moet de prijs toch een heel stuk omlaag.
Ondertussen is het wel de moeite waard om te kijken wat de mogelijkheden zijn voor deze technologie in het onderwijs. Dan hoeven we over een paar jaar op dat gebied hopelijk niet achter de feiten aan te lopen.